Song song với những giây phút thăng hoa ngọt ngào, lịch sử World Cup cũng không ít lần ghi nhận những lùm xùm đầy tranh cãi.
World Cup là vũ đài cao nhất của bóng đá thế giới, nơi mà cái đẹp không thể tách rời khỏi cái xấu, nơi tranh cãi luôn đồng hành với mọi kỳ đại hội. Phía sau các khán đài kín chỗ, những giây phút thăng hoa cũng có không ít lùm xùm, tranh cãi.
Lịch sử World Cup cũng trở nên màu sắc, được nhớ tới nhiều hơn cũng nhờ những tranh cãi ấy, tới mức không ít lùm xùm lại trở thành đề tài được quan tâm không thua gì nhà vô địch.
Trận cầu nhục nhã ở Gijon (World Cup 1982)
Với người hâm mộ bóng đá hiện đại, việc lượt đấu cuối giai đoạn vòng bảng các giải đấu lớn diễn ra cùng giờ không còn là điều xa lạ. Kể cả khi số phận các đội đã an bài từ trước đó, ban tổ chức vẫn luôn để các đội cùng ra sân trong trận đấu cuối vòng bảng.
Nhưng ít ai biết rằng trước khi liên đoàn ra quyết định tưởng chừng như rất đơn giản ấy, bóng đá thế giới từng chứng kiến một trận cầu đáng xấu hổ giữa Tây Đức và Áo tại trận cuối bảng B World Cup 1982. Trận cầu này tai tiếng tới mức còn có riêng một trang Wikipedia chỉ để nói về nó và còn bị đem so sánh với việc Đức quốc xã sáp nhập nước Áo hồi Thế chiến 2.
Vậy điều gì đã xảy ra vào ngày 25/6/1982 tại El Molinon?
Trận đấu đầy tai tiếng giữa Tây Đức vs Áo ở World Cup 1982 |
Để hiểu rõ hơn về trận đấu này, cần ngược dòng trở về loạt trận đầu tiên vòng bảng. Cũng tại El Molinon, Algeria gây sốc khi đánh bại Tây Đức 2-1 (khi ấy là đương kim vô địch EURO). Trong khi đó, Áo vượt qua Chile với tỉ số 1-0. Bước vào loạt trận thứ hai, Áo thắng Algeria 2-0 còn Tây Đức hạ Chile 4-1.
Bước vào lượt đấu thứ ba, Algeria phải thắng Chile với cách biệt ít nhất 3 bàn mới có cơ hội đi tiếp. Nhưng họ chỉ vượt qua đại diện Nam Mỹ với tỉ số 3-2 và buộc lòng phải chờ Tây Đức hòa hoặc thắng Áo với cách biệt nhiều hơn 3 bàn ở trận đấu diễn ra ngày hôm sau.
Và đây cũng là lúc mọi thứ trở nên bất ngờ. Tây Đức dẫn trước sớm ngay phút thứ 10 do công của Horst Hrubesch. Tưởng như đây sẽ là cơ sở để Tây Đức có một chiến thắng tưng bừng trước “hàng xóm” và mở ra cánh cửa đi tiếp cho Algeria. Nhưng không, 80 phút còn lại ở El Molinon chỉ là thế trận tẻ nhạt. Hai bên gần như không tấn công, chẳng tạo ra cơ hội, cũng không có một chút ý đồ nào cho việc ghi thêm bàn.
Bởi tỉ số 1-0 vừa đủ để đảm bảo cho cả hai bên đi tiếp. Tây Đức hiểu rằng nếu mạo hiểm tấn công và để đối thủ phản đòn, đội bóng này sẽ bị loại. Áo cũng không có nhu cầu dâng cao tìm bàn gỡ, bởi kể cả thua thêm 1 bàn, đội bóng này vẫn đi tiếp. Sau cùng, hai đại diện châu Âu đi tiếp, trong sự phẫn nộ của Algeria, của người hâm mộ từ khán đài cũng như của khán giả toàn thế giới.
Cổ động viên Algeria vẫy tiền giấy về phía các cầu thủ trong trận đấu giữa Tây Đức và Áo |
Giải thích cho những gì đã diễn ra, HLV Jupp Derwall biện minh rằng Tây Đức không thể tấn công như kỳ vọng khi hai ngôi sao Uli Stielike và Karl-Heinz Rummenigge đều chấn thương. Bên phía Áo, hai cầu thủ quan trọng là Josef Degeorgi cùng Roland Hattenberger đã phải nhận thẻ vàng trong hai trận trước đó. Cho nên việc các cầu thủ, nhất là dàn trụ cột đều không dám chơi quá mạo hiểm vì sợ bị treo giò.
Đến mức, cầu thủ Tây Đức còn bị ném trứng khi trở về khách sạn. Ngay cả truyền thông hai nước này cũng khuyến khích khán giả tắt TV thay vì tiếp tục xem. Phía LĐBĐ Algeria thậm chí còn kiện lên FIFA, cho rằng trọng tài người Scotland Bob Valentine lẽ ra phải can thiệp để ngăn trận đấu diễn ra như vậy. FIFA, dù hiểu những gì đã diễn ra, cũng chẳng thể làm gì hơn bởi hai đội đơn giản là không làm gì sai.
Tuy vậy, cơ quan này sau đó đã ban hành quy định tất cả các trận cuối vòng bảng các giải đấu sẽ phải diễn ra cùng giờ, như một cách hạn chế tối đa những “nỗi xấu hổ Gijon” thứ hai. Nhưng thực tế, những trận cầu tương tự vẫn thường diễn ra. Bởi đó là mâu thuẫn cơ bản giữa hai quan điểm trong bóng đá.
Một luồng ý kiến đề cao tinh thần thượng võ, chiến đấu hết mình bất kể hoàn cảnh. Nhưng sẽ là thiếu khôn ngoan khi một đội nắm lợi thế lại chấp nhận mạo hiểm chỉ để đánh đổi “lối đá đẹp”. Sau cùng thì đội bóng nào cũng phải toan tính có lợi cho mình và đôi khi bóng đá luôn tồn tại song song những nghịch lý kiểu như vậy.
Hàn Quốc và kỳ World Cup 2002 tai tiếng
World Cup đầu tiên của thiên nhiên kỷ mới trên đất Hàn Quốc và Nhật Bản là một trong những kỳ đại hội đáng nhớ nhưng cũng tranh cãi và tai tiếng bậc nhất cho tới tận bây giờ. Vị trí thứ 4 chung cuộc của đồng chủ nhà Hàn Quốc vẫn là thành tích tốt nhất mà một đội bóng châu Á có được tới lúc này. Dù vậy, vị trí ấy lại bị phủ bóng bởi tranh cãi và lùm xùm liên quan tới trọng tài.
Mọi chuyện bắt đầu từ vòng 16 đội khi Italia chạm trán Hàn Quốc. Đương kim á quân EURO hành quân tới châu Á với một đội hình được đánh giá rất cao. Tưởng như Hàn Quốc ở vòng 16 đội không thể làm nào khó được Azzurri. Nhưng những gì diễn ra ở Daejeon ngày 18/6/2002 lại trở thành thảm kịch, thành một vết nhơ trong lịch sử giải đấu.
Italia sớm dẫn trước nhờ công của Vieri ngay phút 18. Nhưng rồi sau đó liên tiếp là quyết định đầy khó hiểu từ trọng tài. Bàn thắng hoàn toàn hợp lệ của Tommasi bị từ chối. Sau đó, trọng tài Byron Moreno cũng từ chối một quả penalty khi ông cho rằng Totti bị phạm lỗi bên ngoài vòng cấm. Thậm chí ông còn rút thẻ vàng thứ hai cho đội trưởng AS Roma vì cho rằng tiền vệ này ăn vạ.
Trọng tài Byron Moreno đã có những quyết định đầy tranh cãi trong trận đấu giữa Hàn Quốc vs Italia |
Và rồi bàn gỡ muộn của Seol Ki Hyeon cùng bàn thắng vàng của Ahn Jung Hwan đưa Hàn Quốc vào tứ kết trong sự phẫn nộ của Italia. Truyền thông Italia phẫn nộ với Byron Moreno. Các đầu báo thể thao hàng đầu như Gazzetta, Corriere dello Sport hay Tuttosport đều mô tả Moreno bằng những từ ngữ như kẻ cướp, tên tội phạm hay nỗi xấu hổ. Người ghi bàn thắng loại Italia - Ahn Jung Hwan cũng bị Perugia chấm dứt hợp đồng ngay lập tức, kéo theo một vụ tranh chấp và rồi sự nghiệp hứa hẹn của Ahn ở châu Âu đã bị gián đoạn.
Hàn Quốc sau đó tiến tới tứ kết với Tây Ban Nha. Trận này, những tranh cãi không gay gắt như ở trận đấu Italia. Tuy vậy, đại diện châu Âu vẫn bất bình khi mất oan hai bàn thắng hợp lệ. Chưa kể, La Roja cho rằng trọng tài đã nặng tay với những pha bóng của Tây Ban Nha trong khi Hàn Quốc lại được “ưu ái” hơn đáng kể. Để rồi tâm lý căng cứng của cầu thủ Tây Ban Nha khiến đội bóng này gục ngã trên chấm penalty còn Hàn Quốc vào bán kết trong niềm vui vỡ òa.
Hơn 20 năm đã trôi qua nhưng trận đấu ở Daejeon vẫn chưa thôi ám ảnh người hâm mộ Italia. Sau nỗi buồn ở Hàn Quốc, Italia và Tây Ban Nha đều sớm được tận hưởng niềm vui khi mỗi đội có thêm một lần vô địch ở hai kỳ đại hội tiếp theo.
Bàn thắng của Ahn Jung Hwan trở thành biểu tượng cho tranh cãi của giải đấu năm đó |
Trong khi đó, Hàn Quốc sau hành trình kỳ diệu trên sân nhà chưa bao giờ tiến xa quá vòng 16 đội ở những kỳ World Cup sau đó. Còn với Byron Moreno, ông trải qua một sự nghiệp lận đận. Không lâu sau giải đấu năm đó, ông bị treo còi tới 20 trận ở Ecuador vì sai lầm nghiêm trọng, bị FIFA cấm hoạt động 6 tháng và tới năm 2011 phải ngồi tù vì các tội danh buôn bán ma túy, tống tiền và lừa đảo.
Người hâm mộ tin rằng điều đó cho thấy “công lý đã được thực thi”. Tập thể, cá nhân liên quan đều nhận về cái kết xứng đáng với những gì đã diễn ra. Còn với FIFA, cơ quan này hiểu rằng những gì diễn ra ở Hàn Quốc năm đó sẽ không được phép xuất hiện lại thêm lần nào nữa.
(Còn tiếp)
Xem thêm:
Nếu nhìn lại World Cup 2010 tại Nam Phi, dễ nhận thấy phần lớn các HLV tham dự khi đó đều đã bước qua giai đoạn đỉnh cao sự nghiệp.
Trên cương vị phó chủ tịch LĐBĐ Hàn Quốc, HLV Park Hang Seo đang cùng đội bóng quê nhà chuẩn bị cho World Cup 2026.