World Cup ly kỳ truyện (kỳ 4): Khi những gã khổng lồ vắng mặt

Giải đấu lớn nhất hành tinh là sân chơi để những đội bóng mạnh phô diễn sức mạnh vượt trội, nhưng cũng có không ít đội bóng lớn từng lỡ hẹn với World Cup trong sự thất vọng.

Việc các đội bóng lớn góp mặt ở đấu trường World Cup dường như đã trở thành thông lệ. Giải đấu hàng đầu luôn cần những cái tên hàng đầu mới xứng tầm. Nhưng điều đó không có ý nghĩa là những đội bóng mạnh nghiễm nhiên có suất.

Ngược lại, chính việc không ít đội bóng lớn phải dừng bước trước cả khi giải đấu bắt đầu đã tạo nên những lát cắt rất thú vị, rất bóng đá. Trong kỳ này cùng World Cup ly kỳ truyện, hãy cùng tìm hiểu những lần vắng mặt đáng tiếc nhất của các đội bóng lớn.

Italia (2018, 2022 và 2026)

Kể từ sau chức vô địch năm 2006, World Cup trở thành nỗi thất vọng cùng cực với người hâm mộ Italia. Thành tích kém cỏi ở vòng bảng năm 2010 và 2014 tưởng như đã là tận cùng của sự thất vọng, nhưng không. Những gì diễn ra sau đó mới thật sự chạm đáy nỗi đau với Azzurri.

Việc bị loại khỏi World Cup 2018 không đơn thuần là tai nạn đáng tiếc (bằng chứng là Azzurri vẫn vô địch EURO 4 năm sau đó). Bởi chưa đầy một năm sau danh hiệu châu Âu, Italia có lần thứ hai vắng mặt ở giải đấu lớn nhất hành tinh.

Vắng mặt lần đầu có thể là không may. Nhưng khi bi kịch lặp lại lần hai, tức là ĐT Italia cho phép những sai lầm kéo sập cả một tập thể. Còn khi bị loại khỏi World Cup tới lần thứ ba liên tiếp, người hâm mộ không khỏi thắc mắc liệu đội bóng áo Thiên thanh có còn là đội bóng lớn, xứng tầm với 4 ngôi sao trên ngực áo hay không.

Đã có nhiều nguyên nhân được đưa ra cho sự sa sút tới mức khó hiểu mà bóng đá Italia phải trải qua. Doanh thu đi xuống, hệ thống giải quốc nội kém sức hút, doanh thu hạn chế cho tới những vấn đề sâu xa hơn, nằm ở công tác điều hành và quản trị.

Ở trên sân, cầu thủ vừa kém chuyên môn, vừa thiếu bản lĩnh khiến những đối thủ bị xếp ở “chiếu dưới” cũng trở thành thử thách. Chính fan của Italia cũng phải cay đắng nói đùa rằng Azzurri giờ cần thêm một Calciopoli nữa, để cầu thủ đá bằng sức mạnh tinh thần, may ra mới vớt vát được cơ hội.

Ba lần bị loại khỏi World Cup của Italia, có lẽ không cay đắng tới vậy nếu đội đánh bại họ là những tên tuổi lớn. Nhưng cả Thụy Điển của 2018, Bắc Macedonia năm 2022 cho tới Bosnia của năm nay đều không phải đối thủ đồng cân đồng hạng với Azzurri, cả về tên tuổi lẫn giá trị đội hình. 

Nói vậy để thấy, Italia giờ chỉ còn là “hổ giấy”. Thứ bản lĩnh mang đậm dấu ấn catenaccio không tồn tại. Sự chắc chắn trứ danh nơi hàng phòng ngự cũng chỉ còn là dĩ vãng. Nhìn lại hành trình của Azzurri trong 1 thập kỷ đã qua, người hâm mộ không khỏi thắc mắc, liệu việc vắng mặt ở ba kỳ World Cup liên tiếp là tai nạn. Hay chính chức vô địch EURO năm 2021 của đội bóng này mới là một “sự cố”?

Hà Lan (2018)

Thành tích của ĐT Hà Lan ở hai giải đấu gần nhất (World Cup 2022 và EURO 2024) không tệ. 4 năm trước, Hà Lan dừng bước trước đương kim vô địch Argentina ở tứ kết trong một trận cầu căng thẳng. Tại EURO 2024, Hà Lan cũng nằm trong top 4. Nhưng trước khi niềm hy vọng trở lại với CĐV đội bóng áo da cam, Ons Oranje đã trải qua giai đoạn đáng quên cách đây một thập kỷ.

Một năm sau khi vào bán kết World Cup 2014, ĐT Hà Lan gây sốc khi bị loại khỏi EURO 2016. Như để mọi chuyện tồi tệ hơn, Hà Lan tiếp tục bị loại khỏi World Cup 2018. Thậm chí, Hà Lan còn…tệ hơn cả Italia ở vòng loại World Cup 2018. Hà Lan dừng bước ngay vòng bảng, còn Azzurri ít nhất cũng vào được tới giai đoạn play-off. Trùng hợp thay, cả hai đội bóng này đều để mất vé đi tiếp vào tay ĐT Thụy Điển.

Năm đó, Hà Lan nằm ở bảng A của vòng loại khu vực châu Âu - bảng đấu bị coi là “tử thần”. 6 đội nhưng chỉ có 1 vé đi tiếp và Hà Lan phải cạnh tranh với một ĐT Pháp cực mạnh cho ngôi đầu bảng. Chưa kể, Thụy Điển cũng là một đối thủ khó chịu và rồi kết quả sau cùng đã cho thấy Hà Lan không thể cạnh tranh với Thụy Điển cho vị trí giành vé vớt.

Mọi chuyện vẫn ổn với Hà Lan, cho tới lượt đấu thứ 5, khi Ons Oranje để thua đội nhược tiểu là Bulgaria với tỉ số 0-2. Thất bại này cũng khiến Danny Blind mất việc. Nỗ lực “chữa cháy” sau đó của Dick Avocaat không thể giúp đội bóng áo da cam thay đổi tình thế. Bước vào vòng cuối với Thụy Điển, Hà Lan phải thắng đối thủ 7 bàn mới giành vị trí thứ 2 để đá play-off. 

Nhưng rồi mọi thứ khép lại với 2 bàn thắng trong ngày giã từ ĐT Hà Lan của Arjen Robben. Sau trận, tiền vệ này cay đắng thừa nhận rằng Hà Lan không mất vé sau trận này mà họ đã đánh mất cơ hội từ rất lâu trước đó. Còn HLV Dick Advocaat gọi nhiệm vụ trước Thụy Điển là bất khả thi.

Trận đấu ngày 10/10/2017 không chỉ đánh dấu ngày cuối Robben khoác lên mình màu áo tuyển, mà đó còn là điểm kết của một thế hệ vàng mà bóng đá quốc gia này sản sinh. Từ sau World Cup 2014, Hà Lan loay hoay đi tìm chính mình. Louis Van Gaal rời đi, mang theo sự ổn định cùng một triết lý vững vàng và cả nền tảng để Hà Lan phát triển.

Lứa cầu thủ của Robben, Van Persie, Snejder chịu tác động của tuổi tác trong khi thế hệ kế cận chưa đủ cứng cáp để gánh vác nhiệm vụ ở đội tuyển. Hà Lan không mất vé tới World Cup 2018 (hay trước đó là EURO 2016) vì thiếu may mắn. Đó là phần ngọn rụng rơi của một gốc rễ không còn vững vàng.

Nhưng cũng chính sau cú sốc năm đó, Hà Lan trở lại với vị thế vốn có của chính mình. Thành tích của đội bóng này tốt dần sau từng giải đấu. Trước thềm World Cup 2026, dù Ronald Koeman vẫn còn nhiều bài toán phải giải quyết, nhưng không thể phủ nhận Hà Lan vẫn là một tập thể đáng xem và có thể tiến xa.

Anh và Pháp (1994)

Ít ai nghĩ được rằng hai cường quốc bóng đá là Anh và Pháp lại vắng mặt ở một kỳ World Cup trong kỷ nguyên bóng đá hiện đại. World Cup 1994 chứng kiến vô vàn những câu chuyện kịch tính và hấp dẫn. Từ cú đá lên trời của Baggio tại Rose Bowl, cho tới vị trí thứ 4 đầy kỳ ảo của Bulgaria hay suất tham dự World Cup thần kỳ của Na Uy. Hai đại diện châu Âu nêu trên, đã vượt qua Anh và Pháp ở vòng loại để góp mặt tại Mỹ và viết nên câu chuyện của mình.

Na Uy năm đó gây bất ngờ khi cầm hòa được ĐT Anh ngay tại Wembley trước khi đánh bại Tam sư trong trận đấu tại Oslo. Trong hai loạt trận trước Hà Lan, Na Uy cũng có kết quả 1 thắng 1 hòa. Trong khi đó, ĐT Anh hùng mạnh của Paul Gascoigne, Stuart Pearce hay Alan Shearer lại đánh rơi những điểm số quan trọng trước Ba Lan, Hà Lan và chính Na Uy. Thắng lợi 7-1 trước San Marino ở lượt cuối chẳng còn nhiều ý nghĩa khi Na Uy đã chắc suất đầu bảng từ lâu, còn Hà Lan cũng vượt qua Ba Lan với tỉ số 3-1 trong trận đấu cùng ngày.

Nếu Anh thất bại vì đánh rơi những điểm số quan trọng từ đầu, thì ĐT Pháp lại ném đi lợi thế của mình theo cách đầy khó hiểu và nghiệt ngã ở giai đoạn cuối. Les Bleus khởi đầu thuận lợi và chỉ cần đúng 1 điểm trong 2 loạt trận cuối, trước Israel và Bulgaria để giành vé tới Mỹ.

Nhưng cả hai trận đấu đều kết thúc theo cùng 1 kịch bản - mà lại là kịch bản tồi tệ nhất có thể với đội bóng áo lam. Trước Israel, Pháp dẫn trước đối thủ 2-1 tới phút 83. Nhưng trong phần còn lại của trận đấu, Eyal Berkovich và Reuven Atar ghi liền 2 bàn để khiến 32700 khán giả tại Parc des Princes chết lặng.

Tưởng như thất bại trên sẽ khiến Pháp thận trọng hơn trước trận đấu cuối với Bulgaria. Nhưng rồi Les Bleus một lần nữa gục ngã với kịch bản tương tự. Phút 89, khi tỉ số đang là 1-1 (đủ để Pháp đi tiếp còn Bulgaria bị loại), David Ginola thay vì cố gắng câu giờ, lại phất bóng quá mạo hiểm cho Eric Cantona để tìm thêm bàn thắng.

Pha bóng ấy vô tình mở ra cơ hội để đội khách phản công. Bóng tới chỗ của Kostadinov và tiền đạo sinh năm 1967 hoàn tất cú đúp trong niềm vui vỡ òa của đội khách. Người Pháp cay đắng nhìn đối thủ giật tấm vé khỏi tay mình trước sự chứng kiến của hơn 48 nghìn khán giả nhà. 

Nhưng rồi chính từ tro tàn của thất bại ấy, ĐT Pháp đã cải tổ toàn diện và trở lại đầy ấn tượng. 5 năm sau, cũng tại Paris (lần này là ở Stade de France), người Pháp nâng cao danh hiệu World Cup lần đầu tiên trong lịch sử và khoảnh khắc ấy đưa Les Bleus vào hàng ngũ ứng cử viên hàng đầu cho mọi kỳ World Cup về sau.

Ở một góc độ nào đó, sự vắng mặt của những đội bóng lớn tại World Cup lại cho thấy sức hấp dẫn rất riêng của môn thể thao vua, nơi mà bất ngờ có thể đến bất cứ lúc nào để chiêu đãi người hâm mộ.