Khi đội tuyển Brazil suy yếu vì thiếu cân bằng

Nghịch lý của ĐT Brazil

Chuyến hành quân của Selecao tới Estadio Monumental kết thúc bằng cơn ác mộng khi để thua chủ nhà tới 1-4. Lần gần nhất Brazil để thua kình địch Nam Mỹ với cách biệt 3 bàn đã diễn ra từ năm…1964 – tức thời Pele còn thi đấu. Khoảng cách giữa hai đội tại bảng xếp hạng vòng loại World Cup 2026 khu vực Nam Mỹ giờ là 10 điểm. Nhưng cách biệt thực sự giữa hai nền bóng đá có lẽ còn lớn hơn thế.

Tất nhiên, một thất bại trước Argentina chưa thể kéo lùi nền bóng đá Brazil. Nhưng nếu đây không phải hồi chuông cảnh tỉnh cho cả hệ thống bóng đá của Brazil, liệu rằng Selecao sẽ còn lạc trong cơn mơ tới bao giờ?

Brazil vẫn luôn là công xưởng của bóng đá thế giới. Nhân tài nơi đây nhiều như lá rụng mùa thu. Nhưng đó chỉ là lý thuyết, bóng đá không phải trò chơi ghép hình và thực tế cho thấy Selecao đi xuống trầm trọng thời gian qua là bởi sự mất cân bằng nghiêm trọng trong hệ thống lẫn con người.

Thực tế, mầm mống của hỗn loạn đã nảy nở âm thầm trong lòng đội bóng này từ World Cup 2022. Nhưng ít nhất, thời điểm ấy, họ vẫn còn một Neymar đủ sức gồng gánh nơi hàng công. Cho nên, nỗ lực chơi lấy công bù thủ của Brazil chưa khiến đội bóng này chật vật như hiện tại.

Cho tới thời điểm Neymar chấn thương, Brazil cũng không ai chống đỡ cả một bộ máy đang dần đổ sụp từ bên trong. Nhắc lại, Selecao không thiếu cầu thủ tấn công chất lượng. Bộ ba Raphinha - Vinicius - Rodrygo chơi cực hay ở CLB mùa này. Nhưng có lẽ điều đó chỉ khiến nỗi thất vọng của người hâm mộ thêm dày khi chứng kiến cả ba chơi trong màu áo tuyển.

Chưa kể, một đội bóng mạnh cần có sự cân bằng chứ không thể mãi phụ thuộc vào một (nhóm) cầu thủ nhất định. Chính sự cân bằng đã giúp Argentina vượt qua Brazil trong trận đấu mới đây. Ngoài ba cái tên nêu trên, không dễ để kể ra một cầu thủ ở đẳng cấp thế giới trong đội hình Brazil đấu những nhà đương kim vô địch.

Thật khó tin khi nền bóng đá từng sản sinh ra những Maicon, Cafu, Dani Alves, Marcelo giờ lại phải đặt niềm tin vào những Guilherme Arana hay – Wesley França (những cầu thủ đang chơi tại Serie A Brazil). Kể cả khi không sử dụng bộ đôi này, HLV Dorival Junior cũng chỉ còn Danilo, hay Alex Sandro, một thử thách theo kiểu so bó đũa chọn cột cờ!

Vị trí tiền vệ phòng ngự của Brazil cũng không còn sự chắc chắn cần thiết. Về lý thuyết, bộ đôi của Newcastle – Bruno Guimaraes và Joelinton được kỳ vọng sẽ gia tăng sự chắc chắn cho khu trung tuyến của Selecao. Nhưng trên thực tế, cả hai lại lạc lõng trong hệ thống của HLV Dorival Junior.

Đáng nói nhất, ĐT Brazil thiếu đi một cầu thủ tổ chức lối chơi ở trung tuyến. Có lẽ chưa khi nào người hâm mộ Selecao nhớ Neymar như hiện tại. Neymar trong màu áo tuyển Brazil không còn là một tiền đạo cánh thuần túy mà đã chơi rất hay trong vai trò “số 10”. Sức sáng tạo mà Neymar tạo ra là điều mà Vinicius, Rodrygo hay Raphinha còn phải cố gắng rất nhiều nữa mới đạt được.

Trước Argentina, 11 chiếc bóng áo vàng dường như loạn nhịp trước sức tấn công khủng khiếp của chủ nhà. Khi tỉ số đã là 4-1, Argentina vẫn pressing rực lửa, còn Brazil chỉ có thể lên bóng đầy yếu ớt. Đến mức, thủ môn Emi Martinez còn rất thoải mái tâng bóng trước vòng cấm đội nhà. Lời nhận xét: “Brazil đã trở thành khán giả cho màn trình diễn của Argentina” của Julian Alvarez sau trận có thể ngạo mạn, nhưng cay đắng là nó...đúng!

Tựu chung lại, ĐT Brazil chỗ thiếu thì thiếu trầm trọng, chỗ thừa thì lại thừa lượng, thiếu chất. Tất cả tạo nên một Brazil rối loạn trong hành trình tìm lại chính mình.

Câu hỏi dành cho HLV Dorival Junior

Nói đi cũng phải nói lại, Brazil chật vật ở đợt hội quân ĐTQG này một phần là bởi họ đối diện với bão chấn thương. Nhưng đừng quên, Argentina cũng thiếu tới ba cái tên đáng chú ý, là Messi, Lautaro Martinez cùng Paulo Dybala. Cơn ác mộng ở Estadio Monumental của Brazil có thể còn kéo dài nữa.

Không lâu trước khi ĐT Brazil để thua Argentina ở vòng loại World Cup, U20 Brazil cũng để thua U20 Argentina với tỉ số rất đậm. Điều đó cho thấy bóng đá trẻ Brazil đang chưa có sự kế thừa tốt lớp đàn anh. HLV Dorival vì thế, muốn “hái lúa non” cũng không đơn giản, bởi lực lượng cầu thủ trẻ Brazil khó lòng đáp ứng được yêu cầu ở cấp ĐTQG.

Cần phải nhắc lại rằng ĐT Brazil đã mất rất nhiều cầu thủ quan trọng trước trận gặp Argentina. Nhưng đừng quên, ở lượt đi một Brazil đầy đủ quân số cũng để thua 0-1 trước Albiceleste ngay tại Maracana. Đặt ngược lại vấn đề, giả sử Alisson, hay Gabriel có thể ra sân trước Argentina, liệu mọi chuyện có khác nhiều?

Một khi con người thiếu cân bằng, HLV sẽ phải tìm cách bù đắp bằng một hệ thống phù hợp. Nhưng cách HLV Dorival bố trí nhân lực trước Argentina cũng chẳng khác nào “lấy trứng chọi đá”. Argentina có lẽ không dễ dàng kiểm soát thế trận tới vậy, nếu Dorival không bố trí tới bốn cầu thủ tấn công cùng ra sân là Vini - Rodrygo - Raphinha và Cunha.

Cả bốn không ít lần đá dẫm chân nhau, để lại sau lưng khoảng trống mênh mông buộc Andre - Joelinton (hiệp 2 là Andre - Joao Gomes) phải căng mình lên che chăn. HLV Dorival, hoặc là quá lạc quan (tới mức bế tắc) khi tin vào khả năng gánh đội của Vinicius, hay Raphinha. Hoặc ông chưa đủ uy để cất một trong những cầu thủ tấn công mình có nhằm cân đối lại sơ đồ. Nhưng dù là thế nào thì HLV Dorival cũng chưa làm tốt nhiệm vụ của mình.

Không khó để nhận ra HLV Dorival Junior đang bất lực trong việc xây dựng một tuyển Brazil chơi lớp lang, định hướng dù đã nắm tuyển hơn một năm. Selecao chỉ trông chờ vào một số cá nhân nổi trội, tìm bàn thắng dựa trên ma thuật của vị trí tiền đạo cánh. Cách chơi này có thể hiệu quả khi gặp đội yếu. Còn trước đối thủ mạnh, hệ quả chắc không cần nhắc lại.

Kịch bản Brazil không được dự World Cup 2026 là rất nhỏ, nếu không muốn nói là không thể xảy ra. Nhưng nếu một năm tới, Selecao không thay đổi đủ mạnh, hành trình tại Bắc Mỹ vào năm sau của đội bóng này có thể sẽ kết thúc sớm hơn dự kiến, theo cách thất vọng hơn những gì người hâm mộ có thể nghĩ.

Thậm chí, chiếc ghế của HLV Dorival cũng chưa chắc đã yên ổn cho tới khi World Cup năm sau diễn ra. Vị thuyền trưởng 63 tuổi cần sớm tìm ra cách cân bằng được bất phương trình tại Selecao lúc này, để cứu chiếc ghế của mình, cũng như cứu lấy niềm hy vọng cho người hâm mộ ở màu áo vàng xanh.