Ba mùa giải trước, sau khi trải qua nhiều mức độ thành công khác nhau trong việc biến đổi các hậu vệ cánh thành tiền vệ trung tâm hoặc tiền vệ trung tâm thành hậu vệ cánh, Pep Guardiola cuối cùng cũng có cơ hội đưa một cầu thủ được đào tạo đúng chuẩn cho lối đá ấy vào đội hình.
 |
Rico Lewis không hẳn là hậu vệ cánh, cũng chẳng hoàn toàn là tiền vệ; trên sân đấu, cầu thủ trẻ này không hề tỏ ra bối rối chút nào khi chơi theo cách “lạ đời” mà Guardiola yêu cầu, bởi ngay từ đầu, Lewis đã được “nuôi dưỡng” rất bài bản để đảm nhiệm vai trò “half-back”.
Tuy vậy, Lewis vẫn có một điểm yếu. “Nếu cao thêm một chút thì giờ cậu ấy đã được xem là một trong những cầu thủ hay nhất Premier League rồi,” Guardiola nói vào năm 2023. “Vấn đề là… cậu ấy nhỏ con quá, rất nhỏ con. Người ta đánh giá cậu ấy qua điều đó. Mà đúng là nó đã gây ra những hạn chế đáng kể thật. Trong các tình huống bóng dài, cậu ấy không thể đoạt được bóng.”
Vì thế, Guardiola đã triển khai một hướng đi khác cho vị trí hậu vệ cánh trong hệ thống của mình. Vào mùa giải mà Manchester City giành chức vô địch Champions League (2022/23), ông thường bố trí các trung vệ “cải tạo” đá ở hai biên. Nhà cầm quân người Catalan đã nhấn mạnh tầm quan trọng ngày càng lớn của việc giành chiến thắng trong các pha tranh chấp tay đôi, và những hậu vệ thuần phòng ngự này đã làm rất tốt nhiệm vụ đó. Nhưng đổi lại, họ thiếu đi chất lượng kỹ thuật xử lý bóng trong những tình huống cụ thể, và tỏ ra rất chật vật khi được yêu cầu phát triển bóng đi qua khu trung tuyến một cách mượt mà.
Thế là Nico O’Reilly xuất hiện - một “cầu thủ lai” thậm chí còn hiện đại hơn nữa: Một sự pha trộn giữa vai trò của những trung vệ được kéo ra biên và vai trò từng được đảm nhận bởi Rico Lewis - người đồng đội mà, tình cờ thay, lần gần nhất xuất hiện ở Premier League đã là 3 tháng trước, khi anh tỏ ra chật vật thấy rõ ở vị trí hậu vệ phải trong trận thua 0-2 trước Manchester United.
O’Reilly chính là bản nâng cấp mới nhất của vai trò “kỳ dị” này: Anh vừa mang nguồn năng lượng của một hậu vệ biên, vừa mang tư duy của một tiền vệ. Thêm vào đó là thể chất của một trung vệ và bản năng ghi bàn của một trung phong - chàng trai này thực sự là một cầu thủ toàn năng.
Sau khi chủ yếu “sắm vai” một tiền vệ trong phần lớn tháng 2, O’Reilly giờ đây lại quay về hoạt động trong vai trò một hậu vệ cánh thường xuyên “du hành” vào khu trung tuyến. Và trong chiến thắng 2-1 của Manchester City trước Arsenal hôm Chủ Nhật, chàng trai này chính là mắc xích then chốt giúp The Citizens giành trọn 3 điểm, với một màn trình diễn được thể hiện rõ qua “dashboard” bên dưới:
 |
Ngay từ đầu trận, Arsenal đã tỏ ra lúng túng thấy rõ trong việc tìm cách vô hiệu hoá O’Reilly. Trong tình huống dưới đây, Martin Odegaard và Declan Rice đang bận xử lý cặp tiền vệ trung tâm của Man City. Noni Madueke đã dâng cao để áp sát trung vệ Marc Guehi. Và thế là Martin Zubimendi, tiền vệ trụ của The Gunners, phải lo liệu nhiệm vụ theo kèm O’Reilly… tức hậu vệ cánh trái của Man City. Một tình huống rất oái ăm.
 |
Trong những tình huống khác, bài toán lại thay hình đổi dạng. Lần này, tiền đạo cánh trái Jeremy Doku di chuyển bó vào phía trong sân đấu, buộc Zubimendi phải bám theo anh ta. Lúc này O’Reilly trở thành “trách nhiệm” của Cristhian Mosquera, người đã phản ứng quá chậm để có thể kịp áp sát và ngăn cầu thủ 21 tuổi thoải mái nhận bóng rồi xoay người.
 |
Tóm lại, bài toán bố trí trận pháp pressing chính là rắc rối đầu tiên mà Arsenal gặp phải với Nico O’Reilly. Rắc rối thứ hai nằm ở những gì anh làm ở khu vực 1/3 cuối sân đối thủ: Liên tục thực hiện các pha chạy chỗ vào hành lang trong để đón bóng từ Jeremy Doku. Trong ví dụ dưới đây, vị trí xuất phát của O’Reilly - bó vào trong thay vì bám biên - đóng vai trò rất quan trọng trong việc mở ra “tuyến đường” chuyền bóng từ Marc Guehi tới Doku. Sau đó, O’Reilly tăng tốc đâm vào vòng cấm, nhận đường chuyền từ Doku rồi trả ngược cho Erling Haaland, nhưng cú dứt điểm sau đó của tiền đạo người Na Uy đã bị đối thủ chặn được.
 |
Sau đây là một tình huống tương tự. Lần này, O’Reilly trực tiếp sắm vai “cầu nối” giữa Guehi và Doku, rồi lập tức bứt tốc vào hành lang trong để nhận đường chuyền trả bóng - chỉ có điều, đường chuyền đó đã bị thực hiện thừa lực.
 |
Còn sau đây là một ví dụ phức tạp hơn của bài toán pressing. Ban đầu, Noni Madueke tiếp tục là người theo kèm O’Reilly. Nhưng rồi Madueke dâng cao để pressing Guehi và ra hiệu yêu cầu Martin Zubimendi thay mình lo liệu hậu vệ cánh trái của Man City. Vấn đề phát sinh khi Rodri, sau khi nhận bóng gần cặp trung vệ, quyết định dâng lên và chiếm lĩnh một vị trí khiến Zubimendi cảm thấy mình buộc phải theo kèm tiền vệ này.
Nhờ đó, O’Reilly được thả tự do; Declan Rice di chuyển sang ngang hơi chậm nên không kịp truy cản anh, và thế là Man City có thể giao quả bóng cho ngôi sao 21 tuổi để anh cùng nó xông lên phía trên sân đấu. Sau đó O’Reilly chuyền bóng cho Doku, rồi nó được đưa vào phía trong, nhưng Haaland đã không có được một cú dứt điểm tốt.
 |
Arsenal chưa bao giờ thực sự “bắt bài” được O’Reilly - ngay cả trong tình huống dưới đây, khi có tới 2 đối thủ đang áp sát mình, anh vẫn có thể thoát khỏi sự truy cản bằng những động tác kỹ thuật rất “sướng mắt”.
 |
Trong giờ nghỉ giữa hai hiệp, Mikel Arteta quyết định rút Madueke ra và tung Gabriel Martinelli vào sân để chơi trong một vai trò lệch phải khá lạ lẫm - gần như chắc chắn đây là một dấu hiệu cho thấy ông hiểu Arsenal đang gặp khó khăn trong việc kiềm tỏa O’Reilly.
Và trong hiệp hai, sự cần mẫn của O’Reilly trong khâu phòng ngự cũng không thể bị xem nhẹ. Ở tình huống Kai Havertz nhận được một cơ hội cực kỳ ngon ăn để nâng tỷ số lên 2-1 cho Arsenal sau khi Guehi làm mất bóng rồi vội vàng lao lên tranh chấp thiếu tỉnh táo, chính O’Reilly là người đã bứt tốc từ vị trí số 10 lui về để kịp thời phá bóng ngay trên vạch vôi.
 |
Nhưng điểm nhấn chính trong màn trình diễn của Nico O’Reilly trước The Gunners vẫn là khả năng làm rối loạn hệ thống pressing của đối thủ và những pha chạy chỗ vào hành lang trong. Dưới đây là một ví dụ tiêu biểu khác: O’Reilly dẫn bóng gần 37 mét lên phía trước, chuyền nó ra biên cho Duku, rồi tiếp tục băng lên để nhận lại bóng - dù theo một cách khá tình cờ, khi quả tạt mạnh của Doku đụng trúng người anh, và O’Reilly không thể khống chế bóng gọn gàng.
 |
Bàn thắng mang về 3 điểm của Man City phần lớn bắt nguồn từ chính những rắc rối mà O’Reilly đã gây ra cho Arsenal. Khi Gianluigi Donnarumma cầm bóng, Odegaard hét lớn yêu cầu Martinelli phải theo kèm O’Reilly. Nhưng Martinelli nhìn thấy Donnarumma có vẻ chuẩn bị ném nó cho Guehi nên quyết định lao lên pressing trung vệ này. Tuy nhiên, hoặc là Donnarumma đã chủ động “đánh lừa” đối thủ, hoặc chỉ đơn giản là anh đổi ý giữa chừng, thủ môn người Italy đã giữ quả bóng lại. Và thế là O’Reilly hoàn toàn tự do, ra dấu xin bóng, và cú ném của Donnarumma đã vượt qua Martinelli. Có thể thấy rõ Odegaard đã tức giận ra mặt.
Pha ném bóng tưởng chừng đơn giản ấy lại có thể xoay chuyển số phận của cuộc đua vô địch Premier League mùa giải này.
 |
Bởi sau đó, O’Reilly lại tiếp tục dẫn bóng vào khu vực 1/3 cuối sân đối thủ. Lại tìm đến Doku. Lại di chuyển vào hành lang trong để nhận đường chuyền trả bóng. Có lẽ ý định ban đầu của anh khi thực hiện cú căng ngang là nhắm tới Rodri đang băng lên, nhưng quả bóng lại trôi đến chân Haaland, người đã tung ra một cú sút như búa bổ mang về chiến thắng cho The Citizens.
 |
Trong vô vàn nỗi khó chịu của The Gunners ở mùa giải này, một trong số đó là việc họ đã phải trải qua phần lớn mùa giải mà thiếu đi phiên bản O’Reilly của riêng mình: Riccardo Calafiori. Trong trận đấu trên sân nhà với Man City hồi đầu mùa giải, Calafiori chính là cầu thủ Arsenal chiếm lĩnh những vị trí thú vị nhất, thường xuyên bó vào phía trong sân đấu từ vị trí hậu vệ cánh trái theo cách rất giống O’Reilly.
 |
Kể cả trong một trận đấu có thế trận cân bằng, nơi chỉ cần một chi tiết nhỏ cũng có thể khiến cho cục diện đảo chiều, Manchester City vẫn mang tới cảm giác linh hoạt hơn, khó đoán hơn đối thủ trong cách họ di chuyển và triển khai bóng. O’Reilly cách đây không lâu chính là người hùng trực tiếp định đoạt trận chung kết Carabao Cup giữa The Citizens và Arsenal với một cú đúp bàn thắng.
Còn lần này, tuy ngôi sao 21 tuổi không ghi bàn, nhưng xét tới tầm quan trọng của chiến thắng mà Man City đã giành được thì màn trình diễn anh tạo nên có lẽ còn nặng ký hơn bất kỳ con số nào trên bảng tỷ số.
Theo Michael Cox, The Athletic
Một cầu thủ sáng tạo chơi lùi sâu là câu chuyện rất đặc trưng của Manchester City và điều đó cũng khẳng định vì sao anh là hậu vệ trái xuất sắc nhất nước Anh.
Arsenal
