Liam Rosenior: Khi sự nghiệp cầm quân đã được vạch sẵn từ nhỏ

Tháng 10/2022, tại khách sạn Mercure trên đường Sheffield Parkway, Hull City đang cần một HLV mới để giúp đội bóng trụ hạng ở Championship.

Quá trình tìm người thay thế HLV Shota Arveladze đã đi đến hồi kết. Rob Edwards cùng một vài ứng viên làm việc ở nước ngoài đã được xem xét. Nhưng chính Liam Rosenior, một HLV trẻ gần như chưa có thành tích đáng kể mới là người khiến ban lãnh đạo Hull thực sự chú ý.

Một bản thảo dài 60 trang được gửi tới bộ phận tuyển trạch của Hull, bao gồm cả video phân tích và hình ảnh được chú thích. Trong đó, Rosenior mổ xẻ vấn đề của đội bóng và đề xuất các giải pháp chiến thuật chi tiết như trong pháp y. Bài thuyết trình PowerPoint kéo dài 20 phút khép lại, khi các quan chức của Hull đồng thuận tuyệt đối trong việc trao cho Rosenior chiếc ghế HLV trưởng chính thức đầu tiên trong sự nghiệp.

“Tôi luôn hỏi các cầu thủ và HLV rằng họ nhìn thấy mình ở đâu trong vòng 5 năm tới,” Tan Kesler, cựu phó chủ tịch Hull chia sẻ với The Athletic. “Câu trả lời của Liam là: ‘Tôi muốn dẫn dắt một CLB chơi ở Champions League. Không chỉ Premier League, mà là Champions League.”

Hóa ra, Rosenior đã làm được điều đó chỉ trong chưa đầy 4 năm. Nhà cầm quân 41 tuổi đã rời Strasbourg để lấp vào khoảng trống mà Enzo Maresca, người đã chia tay Chelsea vào những ngày đầu năm mới, để lại.

Nhiệm vụ của Rosenior là hồi sinh mùa giải của Chelsea từ tháng 1 đầy sóng gió với trận bán kết Carabao Cup gặp Arsenal, cùng hàng loạt các trận derby London với Brentford, Crystal Palace và West Ham. Đó là những thử thách khổng lồ với một HLV còn ít kinh nghiệm. Sẽ có rất nhiều hoài nghi, nhưng nó không đến từ bản thân Rosenior.

“Liam đã chờ đợi khoảnh khắc này,” Kesler nói thêm. “Cậu ấy đã dành nhiều năm để chuẩn bị. Chúng tôi chọn Liam là bởi cậu ấy thực sự khác biệt. Cậu ấy không giống bất cứ ai cả.”

Con đường đưa Rosenior đến Chelsea là một hành trình ngắn ngủi, bắt đầu bằng quãng thời gian làm HLV tạm quyền tại League One cho Derby County năm 2022, rồi đến Hull và Strasbourg. Nhưng những người thân cận với Rosenior đều biết rằng, nghề huấn luyện là đích đến từ lâu của ông.

Cha ông, Leroy Rosenior cho biết Liam đã nhắm đến việc trở thành HLV từ trước cả khi làm cầu thủ. Rosenior từng chia sẻ trên The Coaches’ Voice rằng ông đã đọc cuốn sách hướng dẫn chiến thuật và kỹ năng bóng đá của LĐBĐ Anh khi mới 9 tuổi, và đến năm 11 tuổi thì tự đứng ra dẫn dắt đội bóng của trường tại Bristol.  

Sự nghiệp cầu thủ kéo dài 16 năm ở vị trí hậu vệ đã đưa Rosenior tới sân chơi Premier League. Nhưng ngay cả khi được chơi trận chung kết FA Cup 2014 cùng Hull, trận đấu mà họ để thua Arsenal trong hiệp phụ, những viên gạch đầu tiên trong sự nghiệp huấn luyện đã được đặt nền móng.

Khi sắp bước sang tuổi 30, Rosenior đã chủ động xin làm việc với đội ngũ huấn luyện của học viện Hull bằng cách theo dõi các trận đấu của đội U21 trong khu kỹ thuật. Ông thậm chí đóng vai trò tích cực trong các cuộc thảo luận ở phòng thay đồ, song song với việc lấy chứng chỉ huấn luyện đầu tiên thông qua LĐBĐ Bắc Ireland cùng người đồng đội Tom Huddlestone. Rosenior chính thức cầm chiếc bằng HLV chuyên nghiệp hạng A (cấp độ cao nhất trong hệ thống huấn luyện) khi mới 32 tuổi trong giai đoạn khép lại sự nghiệp thi đấu tại Brighton.

“Liam là kiểu người sẽ đọc sách của Pep Guardiola hay Jose Mourinho, cũng như đọc mọi thứ có thể về chủ đề huấn luyện,” Curtis Davies, người từng thi đấu cùng Rosenior ở Hull và sau này được ông huấn luyện tại Derby chia sẻ.

“Tôi không nghĩ cậu ấy là người hay áp đặt quan điểm, vì Liam sẽ không đứng trước HLV trưởng và bảo họ phải làm gì. Nhưng trong các cuộc trò chuyện, cậu ấy luôn nói rằng chúng ta có thể thử cách này, cách khác. Lúc nào Liam cũng nghĩ về bóng đá.”

Điều đó vẫn không thay đổi. Trong 18 tháng làm HLV Strasbourg, Rosenior sống chỉ cách sân Stade de la Meinau và trung tâm huấn luyện của CLB chưa đầy một dặm và ở cùng trợ lý Kalifa Cisse. Justin Walker và Ben Warner, hai cộng sự thân tín nhất của Rosenior kể từ khi ông bắt đầu sự nghiệp huấn luyện tại Derby là hàng xóm của ông. Họ thường xuyên dành cả buổi tối để cùng nhau lên giáo án tập luyện và phân tích đối thủ. Khi sang Alsace làm việc, Rosenior đã chấp nhận hy sinh cho sự nghiệp bằng việc để gia đình ở lại Derbyshire.

Với Rosenior, huấn luyện đã là sứ mệnh của ông từ lâu. Sau khi giải nghệ năm 2018, ông từng có quãng thời gian ngắn làm bình luận viên cho Sky Sports, đồng thời huấn luyện các đội trẻ của Brighton. Chính công việc truyền thông tưởng như ngoài lề ấy lại vô tình mở ra con đường dẫn ông tới Chelsea.

Chủ sở hữu Derby khi đó, Mel Morris rất ấn tượng với những phân tích của Rosenior trên truyền hình và đã mời ông gia nhập ban huấn luyện của Phillip Cocu vào mùa hè năm 2019. Dự án của Cocu sớm sụp đổ khi cuộc khủng hoảng tài chính bủa vây Derby, nhưng Rosenior tiếp tục ở lại để hỗ trợ cho Wayne Rooney, người sau đó đảm nhiệm vai trò cầu thủ kiêm HLV tại Championship.

“Liam là một trong những HLV giỏi nhất mà tôi từng làm việc cùng,” Rooney nói trên podcast của BBC, The Wayne Rooney Show. “Khả năng huấn luyện của Liam thực sự rất xuất sắc.”

“Dưới thời Cocu, vai trò của Liam khá mờ nhạt, vì nhóm người nói tiếng Hà Lan mới là trung tâm,” Davies nhớ lại. “Có một trận chúng tôi đang thua, Cocu gọi ban huấn luyện lại bàn bạc. Ông ấy nói tiếng Hà Lan và tôi thấy rõ nét mặt của Liam, kiểu như đang tự hỏi cuộc nói chuyện này để làm gì.

“Điều đó tóm gọn vị trí của Liam khi ấy. Ông ấy khá ức chế. Nhưng khi Cocu ra đi, cơ hội đã mở ra. Mùa sau đó, khi Derby bị trừ điểm, bạn mới thấy Liam giỏi đến mức nào. Chúng tôi xây dựng một đội bóng với bản sắc riêng, và Liam là người gần như gánh vác tất cả. Derby đã chơi thứ bóng đá tuyệt vời. Ông ấy cực kỳ tỉ mỉ. Tôi chắc chắn Liam và Wayne làm việc rất chặt chẽ với nhau, nhưng 90% các ý tưởng là do Liam đảm nhiệm và triển khai.”

Mùa 21/22, Derby giành được 55 điểm tại Championship dưới sự dẫn dắt của Rooney và Rosenior. Nhưng án phạt trừ 21 điểm vì vi phạm quy định kế toán của EFL khiến họ không thể tránh khỏi suất xuống hạng. Ở giải hạng Ba, Rosenior đã được trao quyền dẫn dắt Derby trong thời gian ngắn sau khi Rooney ra đi.  

“Liam phải cố gắng gắn kết một đội hình để cạnh tranh tại League One và thật không công bằng khi cậu ấy không được đảm nhiệm công việc này trọn vẹn,” Davies nói. “Liam đã đàm phán cho vị trí đó, nhưng Paul Warne cũng nằm trong danh sách. Vì kinh nghiệm ở giải đấu, họ chọn Warne. Liam xứng đáng được tiếp tục công việc ấy sau tất cả những gì đã cống hiến.”

Một cánh cửa khép lại, nhưng nhanh chóng mở ra cánh cửa quen thuộc khác. Sau 5 năm gắn bó với Hull City trên cương vị cầu thủ, ông trở lại làm HLV trưởng vào mùa thu năm 2022.

Trong mùa giải đầu tiên, ông giúp Hull sớm thoát khỏi nỗi lo xuống hạng và cán đích ở vị trí thứ 15. Mùa thứ hai, họ về thứ 7, thành tích tốt nhất của CLB kể từ khi rớt khỏi Premier League mùa giải 16/17. Suốt quãng thời gian đó, Rosenior là một HLV “cầm tay chỉ việc” đúng nghĩa, khi trực tiếp điều hành phần lớn các buổi tập. Ông ưa thích đội hình tinh gọn để có nhiều thời gian huấn luyện cho từng cầu thủ.

“Một số HLV có chiến thuật tuyệt vời nhưng lại gặp khó khăn trong việc truyền đạt,” Kesler nhận xét. “Điểm mạnh lớn của Liam là khả năng đơn giản hóa mọi thứ cho cầu thủ, để họ có thể trình diễn ở đẳng cấp cao nhất.

“Ông ấy và đội ngũ dành rất nhiều thời gian cho việc cải thiện cá nhân, nhưng luôn làm việc với mục tiêu rõ ràng. Liam sẽ không dành hàng giờ cho các cuộc họp. Các cuộc họp diễn ra ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề. Sau đó là quay lại sân tập để tạo điều kiện cho cầu thủ thể hiện năng lực.

“Ông ấy xây dựng sự tự tin, và khi cầu thủ đã tin vào bản thân, họ sẽ chủ động đòi hỏi nhiều hơn từ HLV. Với các cầu thủ trẻ, Liam là một cơ hội, bởi ông không chỉ phê bình mang tính xây dựng, mà còn đặt họ vào đúng vị trí để làm được điều ông yêu cầu theo cách sáng tạo của riêng họ. Liam không cho bạn biết chính xác cách thực hiện, mà chỉ đưa ra lộ trình để bạn tăng tốc.”

Một trong những tiền đạo chủ lực hiện tại của Chelsea là minh chứng rõ ràng. Liam Delap, người từng làm việc với Walker tại học viện Derby, được Hull mượn từ Manchester City mùa hè 2023 và ghi 8 bàn sau 31 trận Championship, qua đó hồi sinh sự nghiệp từng lạc lối trong những quãng cho mượn thất bại ở Stoke City và Preston North End. Màn trình diễn đó đủ để Ipswich Town chi 20 triệu bảng mua anh ở mùa giải kế tiếp.

“Delap là ví dụ điển hình,” Kesler nói. “Khi đến với chúng tôi, cậu ấy gần như mất hết sự tự tin, nghi ngờ chính khả năng của mình. Nhưng chúng tôi biết cậu ấy là một cầu thủ chất lượng. Liam và ban huấn luyện làm việc riêng với Delap từng buổi một để chỉ dạy và dẫn dắt. Liam là một người thầy giỏi và rất kiên nhẫn.”

Có những chủ đề lặp đi lặp lại khi người ta nói về Liam Rosenior, và nổi bật nhất trong số đó là khả năng phát triển cầu thủ trẻ. Bên cạnh Liam Delap, Jaden Philogene (trở lại Aston Villa) và Jacob Greaves (sang Ipswich Town) đều giành được suất lên chơi tại Premier League sau một mùa giải làm việc trọn vẹn cùng Rosenior. Trong khi đó, Fabio Carvalho của Liverpool cũng rời Hull sau quãng thời gian cho mượn để gia nhập Brentford với mức phí 27,5 triệu bảng.

Sự được lòng các cầu thủ trẻ của Rosenior là điều rất rõ ràng và cũng đã được BlueCo, chủ sở hữu của Strasbourg ghi nhận. “Cậu ấy dễ gần và xét về mặt con người, Liam là người tử tế,” Curtis Davies nói. “Điều đó rất quan trọng, bởi khi so sánh thời chúng tôi trưởng thành với tư cách cầu thủ và bây giờ, mọi thứ đã hoàn toàn khác.

“Cách làm việc với cầu thủ trẻ hiện nay là phải đứng ngang tầm với họ, cùng nói về trận đấu, chiến thuật và video phân tích. Tính cách của Liam rất phù hợp với điều đó. Cậu ấy vẫn có sự quyết liệt, nhưng khi đẩy tông giọng lên mức cao nhất, nó không phản cảm dù bạn biết là cậu ấy đang nghiêm túc. Đó là một sự cân bằng tuyệt vời.”

Rosenior cũng cho thấy nhiều phẩm chất khác trên cương vị HLV. Ông thể hiện khả năng ngoại giao khéo léo khi đứng giữa làn sóng phản đối của CĐV Strasbourg về việc CLB nằm trong mô hình sở hữu đa CLB, đồng thời luôn sẵn sàng đối diện và lên tiếng chống nạn phân biệt chủng tộc.

Sau khi được đề cử cho danh hiệu HLV Championship của năm vào tháng 4/2024, Rosenior trở thành mục tiêu của những lời lăng mạ tồi tệ trên mạng xã hội.

“Khi người ta nói đó chỉ là hành động mang tính hình thức và viết những thứ như ‘con khỉ’, tôi buộc phải lên tiếng công khai,” Rosenior, con trai của Leroy Rosenior, người từng được trao huân chương MBE vì đóng góp trong cuộc chiến chống phân biệt đối xử trong thể thao, chia sẻ với BBC Radio Humberside.

“Điều đó chẳng ảnh hưởng gì đến tôi, nhưng tôi cảm thấy đau lòng khi các con tôi nhắc đến chuyện này,” ông nói. Ở trận đấu tiếp theo tại Championship, trong chiến thắng 1-0 trên sân Cardiff City, Rosenior đã giơ cao biểu ngữ “Say No to Racism” (Nói không với phân biệt chủng tộc).  

 

Rosenior sẽ có màn ra mắt Chelsea vào thứ Bảy, trong trận thuộc vòng 3 FA Cup gặp Charlton. Đây cũng sẽ là trận đấu đầu tiên của ông ở Anh, kể từ thất bại 0-1 của Hull trước Plymouth Argyle vào tháng 5/2024. Trận thua trong ngày hạ màn đã dập tắt hy vọng lọt vào top 6 Championship và dẫn tới quyết định sa thải của ông chủ Thổ Nhĩ Kỳ Acun Ilicali, người cho rằng tầm nhìn đôi bên đã “không còn đồng nhất”.

Trước mùa giải 24/25, Rosenior không thiếu lời mời. Ông từng đàm phán với Sunderland dưới thời chủ sở hữu Kyril Louis-Dreyfus trước khi tự rút lui khỏi quá trình này. Ông cũng được Burnley cân nhắc, nhưng CLB này cuối cùng chọn Scott Parker.

Thay vào đó, Rosenior nắm lấy cơ hội đến từ những con người ông hiểu rất rõ. Đồng GĐTT của Chelsea, Laurence Stewart từng là trưởng bộ phận phân tích hiệu suất tại Hull khi Rosenior gia nhập CLB với tư cách cầu thủ năm 2010, và giữ vị trí đó cho tới khi sang Manchester City 4 năm sau. Mối quan hệ giữa Rosenior và Stewart rất khăng khít, khi dành hàng giờ liền cùng nhau trong phòng phân tích tại trung tâm huấn luyện.

GĐTT còn lại của Chelsea, Paul Winstanley cũng từng tận mắt chứng kiến những bước đầu trong sự nghiệp huấn luyện của Rosenior khi làm trưởng bộ phận tuyển trạch tại Brighton cùng Sam Jewell, nay là giám đốc tuyển trạch toàn cầu của Chelsea. Strasbourg, CLB thuộc sở hữu của BlueCo coi Rosenior là mảnh ghép lý tưởng để phát triển đội hình trẻ nhất trong 5 giải VĐQG hàng đầu châu Âu.

Và mọi thứ đã phát huy hiệu quả. Dù hai thất bại liên tiếp cuối mùa khiến Strasbourg lỡ suất dự Champions League, tấm vé dự Conference League vẫn là phần thưởng xứng đáng cho một chiến dịch ấn tượng, trong đó có chiến thắng 2-1 trước PSG trên sân nhà và trận hòa 1-1 tại Marseille, nơi có sự hiện diện của đồng sở hữu Chelsea Behdad Eghbali trên khán đài.

“Có một sự tỉ mỉ rất rõ trong khâu chuẩn bị và cách cậu ấy muốn đội bóng vận hành,” Lee Darnbrough, cựu trưởng bộ phận tuyển trạch của Hull nhận xét. “Liam xây dựng lối chơi theo từng giai đoạn, thay vì phất bóng dài lên tuyến trên. Ông ấy kiên định với việc triển khai từ hàng thủ để dụ đối phương dâng cao.”

Và quan trọng hơn là sự linh hoạt chiến thuật. “Có lần chúng tôi làm khách trên sân của Sunderland mà không có tiền đạo cắm nào đủ thể lực,” Darnbrough kể. “Liam đã dùng hai số 10 và hai cầu thủ chạy cánh, nhưng các winger lại chơi như tiền đạo lệch. Trận đó kết thúc với tỷ số 4-4. Ông ấy tìm ra giải pháp ngay trong lực lượng sẵn có và khiến đối thủ lúng túng.”

Một mảnh ghép quan trọng của Strasbourg mùa trước là tiền vệ Brazil của Chelsea, Andrey Santos, người đã hết lời khen ngợi Rosenior trong buổi họp báo tháng 11. “Ông ấy thật tuyệt vời,” cựu cầu thủ cho mượn của Strasbourg nói. “Tôi tiến bộ rất nhiều khi làm việc cùng ông ấy. Mối quan hệ giữa chúng tôi thực sự hoàn hảo.”

Mamadou Sarr và Emmanuel Emegha cũng được dự báo sẽ trở thành cầu thủ của Chelsea ở mùa giải tới, sau 18 tháng làm việc cùng Rosenior tại Strasbourg. Mối quan hệ giữa hai CLB dù khiến một bộ phận cảm thấy không mấy dễ chịu, giờ đang hiện ra rất rõ ràng.

“Cậu ấy cần sự hỗ trợ và một môi trường để xây dựng mối quan hệ với các cầu thủ. Một khi đã tạo được sự gắn kết thì nó sẽ rất chặt chẽ,” Tan Kesler nhận xét. “Trong hoàn cảnh của Chelsea, Paul ở đó, Laurence ở đó; tất cả đều hiểu Liam và từng làm việc cùng cậu ấy. Cậu ấy sẽ có cả một cơ chế hỗ trợ xung quanh. Điều đó sẽ giúp Liam có cơ hội thành công.”

Tuy vậy, kinh nghiệm non trẻ của Rosenior chắc chắn làm tăng thêm rủi ro cho bước đi tiếp theo này. Áp lực mà ông từng đối mặt tại Derby, Hull hay Strasbourg sẽ tăng lên gấp bội ở Chelsea, cũng như những kỳ vọng đặt ra sau triều đại của Enzo Maresca, người đã mang về Club World Cup và Conference League mùa trước.

Rosenior vẫn chưa giành được một danh hiệu lớn nào, dù trên cương vị cầu thủ hay HLV, nhưng ông không hề giấu giếm tham vọng. Trong một cuộc phỏng vấn với The Athletic mùa trước, Rosenior từng thẳng thắn tuyên bố mục tiêu của mình là trở thành HLV trưởng ĐT Anh.

“Càng làm nghề lâu, tôi càng tin rằng mình có thể đạt được điều đó,” ông nói.

Và giờ đây, ông đang đứng ở cấp độ cao nhất của bóng đá cấp CLB: HLV trưởng Chelsea. “Đây là một cơ hội quá lớn, từ chối nó sẽ là điều ngớ ngẩn,” Curtis Davies chia sẻ. “Cậu ấy đã theo đuổi điều này từ năm 30 tuổi và tôi tin Liam sẽ dốc toàn bộ những gì mình có. Chelsea muốn HLV của họ đủ sức xây dựng một lối chơi có bản sắc và phát triển cầu thủ trẻ, và tôi hoàn toàn tin rằng Liam có thể làm được điều đó.”

Theo The Athletic