Mohamed Salah "Pharaoh bóng đá" của Ai Cập là người đã đi hết một con đường mà nếu kể ra từ đầu, nhiều người sẽ thấy giống chuyện bịa hơn là chuyện thật. Từ Nagrig, một ngôi làng nhỏ đến đỉnh cao Premier League, đó là hành trình gần như không tưởng.
Chỉ người Ai Cập mới hiểu hết việc bước ra từ Nagrig để trở thành một trong những cầu thủ vĩ đại nhất lịch sử Premier League khó đến mức nào.
Không lời nào tả xiết nhưng Salah đã làm được. Người Ai Cập đón tin Salah rời Liverpool bằng một thứ cảm xúc rất lạ, vừa như tưởng niệm một thời đã qua vừa như cúi đầu trước một sự nghiệp quá đỗi lớn lao.
Người ta lại chuyền tay nhau bức ảnh Salah còn trẻ, mặc đồ mùa hè giữa một châu Âu mưa gió. Người ta lại nhắc về cảm xúc mà những bàn thắng của anh từng tạo ra. Và người ta lại kể từ đầu cuộc hành trình, từ Basel cho đến Liverpool.
Trước ngày 25 tháng 12 năm 2010, chỉ một bộ phận rất nhỏ người Ai Cập biết Mohamed Salah là ai. Nhưng rồi cậu trai 18 tuổi ấy chơi một trận quá hay, lại ghi bàn trong trận Al Mokawloon hòa 1-1 với nhà vô địch Ai Cập Al Ahly và thế là anh bước ra ánh sáng.
Vào thời điểm ấy, không ai trong hơn 80 triệu dân của đất nước này có thể hình dung rằng câu chuyện sẽ đi đến tận đây. Sự kính trọng tuyệt đối mà người Ai Cập dành cho Salah không chỉ đến từ danh hiệu, bàn thắng hay những giải thưởng cá nhân. Nó còn đến từ một điều sâu xa hơn nhiều. Họ hiểu xuất phát điểm của anh. Và vì hiểu, họ càng biết đỉnh cao ấy từng xa vời đến mức nào.
Salah không lớn lên trong nhung lụa. Năm 14 tuổi, anh phải bắt bốn đến năm chuyến minibus để đi quãng đường khoảng 90 dặm từ nhà tới sân tập của Al Mokawloon, ít nhất ba buổi mỗi tuần.
Mà đó đâu phải một chuyến xe bình thường như kiểu lên xe ngồi chờ rồi biết chắc lúc nào tới. Chỉ cần gõ cụm từ Microbus Egypt là đủ hình dung phần nào. Bởi thế nên nói quãng đi về mất 8 tiếng cũng chỉ là một con số tương đối.
(Microbus ở Ai Cập là xe khách nhỏ kiểu 14 đến 16 chỗ nhưng chạy như xe “dù”. Không có giờ cố định, không điểm dừng rõ ràng, tài xế đón trả khách dọc đường và thường nhồi quá số người quy định. Vì vậy đi rất đông, khá hỗn loạn và thời gian di chuyển khó đoán).
Đó là năm 2006. Khi ấy, các cầu thủ trẻ chỉ dám mơ được người ta biết tới, được khoác áo đội tuyển Ai Cập. Chuyện thống trị bóng đá châu Âu suốt mười năm, ngay cả trong mơ cũng chưa chắc ai dám nghĩ.
Con đường Salah đi từ Al Mokawloon sang Basel cũng không phải con đường đã được dọn sẵn. Đơn giản vì bóng đá Ai Cập khi ấy gần như chưa có sẵn một hướng đi nào cho những cầu thủ muốn ra nước ngoài chơi bóng chuyên nghiệp. Nó khác xa với các mạng lưới tuyển trạch dày đặc và lộ trình qua học viện ở năm giải vô địch hàng đầu châu Âu.
Không có tiền lệ. Không có dấu chân của bất kỳ tiền bối nào để lần theo. Không có con đường nào vạch sẵn cho Salah trở thành một trong những cầu thủ hay nhất thế giới.
Anh tự mở đường cho chính mình.
Có lẽ đây là đoạn cuối của một kỷ nguyên Salah tại Premier League. Anh đã thắp lên những xúc cảm bóng đá mãnh liệt trong lòng người dân quê nhà và để lại những ký ức mà nhiều năm nữa vẫn còn nguyên sức nặng.
Với những người Ai Cập đã xem Premier League từ đầu những năm 2000, điều Salah làm được nằm ngoài mọi giới hạn tưởng tượng. Trước khi có Salah, một bàn thắng của Mido hay Amr Zaki ở Premier League đủ để thành chuyện bùng nổ, vì khi ấy cầu thủ Ai Cập chơi ở hạng đấu cao nhất nước Anh vẫn là của hiếm. Salah đã làm thay đổi hoàn toàn bức tranh đó. Anh khiến điều không thể dần trở nên quen thuộc, đến mức bây giờ một bàn thắng của cầu thủ Ai Cập ở Premier League đôi khi chỉ còn là một chi tiết nhỏ.
Premier League vốn đã rất nổi ở Ai Cập trước khi Salah xuất hiện. Nhưng trong mười năm qua, chính anh là động lực lớn nhất làm sức hút của giải đấu này tăng mạnh.
Các trận của Liverpool được chiếu trong quán cà phê, kể cả khi trùng với những trận lớn ở năm giải hàng đầu châu Âu. Tên các đội Premier League trở nên quen thuộc với cả những người bình thường. Áo Salah trở thành mẫu áo bóng đá được lớp trẻ chọn mặc nhiều nhất.
Và có lẽ không gì gói được câu chuyện ấy rõ hơn một quán ăn nhỏ ở Nasr City, Cairo, nơi bán foul, món đậu fava hầm truyền thống của Ai Cập, cùng falafel. Quán ấy lấy tên Liverfool bằng tiếng Arab, vừa gợi Liverpool, vừa gợi món ăn trên thực đơn, còn phía trên biển hiệu là hình Salah.
Trong video chia tay, Salah đứng trước một tủ kính chất kín cúp bạc và các giải thưởng cá nhân anh giành được cùng Liverpool. Tủ đầy đến mức vài danh hiệu Cầu thủ hay nhất trận ở Premier League và Champions League phải đặt cả xuống đất.
Hình ảnh một cầu thủ có xuất phát điểm như Salah mà vươn tới đẳng cấp ấy chạm rất sâu vào người Ai Cập. Bởi ngoài kia, cũng có biết bao người đang đi trên con đường của riêng mình trong những nghề nghiệp khác nhau, vật lộn với khó khăn riêng và hy vọng một ngày nào đó chạm tới dù chỉ một phần rất nhỏ thứ vinh quang mà tiền đạo ấy từng có.
Salah đúng nghĩa là người của họ.
Đây không phải một cậu bé lớn lên ở thành phố lớn, từng đá cho một trong hai gã khổng lồ Al Ahly hoặc El Zamalek rồi ra nước ngoài và thành siêu sao. Đây là một đứa trẻ đến từ một ngôi làng ở tỉnh Gharbia, người sau đó trở thành một trong những cầu thủ hay nhất thế giới. Trước Salah, phần đông người Ai Cập thậm chí còn không biết Nagrig nằm ở đâu trên bản đồ.
Bởi vậy nên dù vẫn có những người không đồng tình với một vài quan điểm ngoài sân cỏ của anh, Salah vẫn mãi là câu chuyện thành công lớn nhất của bóng đá trong mắt người Ai Cập bình thường.
Sự nghiệp của anh là nguồn cảm hứng cho mọi cậu bé trên đất nước ấy, bất kể lớn lên ở đâu, xuất thân thế nào. Salah là bằng chứng sống rằng một người Ai Cập có thể trở thành cầu thủ hay nhất Premier League.
“Thành thật mà nói, khi còn nhỏ, tất cả những gì tôi mơ ước chỉ là trở thành một cầu thủ có tiếng. Đó là toàn bộ tham vọng của tôi,” Salah nói với beIN Sports trong cuộc phỏng vấn năm 2023. “Nhưng rồi sau đó, khi tôi nhận ra mình đã được nhiều người biết đến, tham vọng của tôi cũng lớn dần lên.”
Di sản khác mà Salah để lại ở Premier League là anh đã phá vỡ giới hạn tưởng tượng của các cầu thủ trẻ Ai Cập. Trước đây, chỉ cần tới được Premier League đã là giấc mơ với bất kỳ cậu bé nào ở các đội trẻ. Salah đẩy cột mốc ấy đi xa hơn. Bây giờ, mục tiêu không còn chỉ là đặt chân tới nước Anh, mà là phải sống được rồi tỏa sáng ở giải đấu cao nhất của họ.
Những gì Salah làm được trong sự nghiệp bóng đá sẽ mãi là niềm tự hào của người Ai Cập.
Một tấm huy chương Champions League, hai chức vô địch Premier League, bốn Chiếc giày vàng và ba lần được đồng nghiệp bầu là Cầu thủ xuất sắc nhất năm của PFA vẫn chưa kể hết câu chuyện.
Bởi sau tất cả, điều lớn nhất Salah làm được là biến cái không thể thành có thể.
(Theo ký giả Ahmed Walid/The Athletic)