Đằng sau cuộc chia tay của Pep Guardiola và người kế nhiệm Enzo Maresca

Cuộc đua vô địch Premier League của Manchester City kết thúc tại Bournemouth hôm thứ Ba. Đến tối thứ Năm, Guardiola vẫn chưa thông báo kế hoạch của mình cho các cầu thủ và thành viên ban huấn luyện. Nhưng mọi thứ thay đổi vào sáng thứ Sáu.

Xác nhận chính thức rằng một thập kỷ của ông tại Manchester sắp khép lại được đưa ra vào thời điểm hơi lạ, 11 giờ 10 phút. Đó là một video dài 3 phút do chính ông đọc lời dẫn. Guardiola nói về nhiều chủ đề, từ phong cách chơi bóng của City đến vụ việc ở Manchester Arena năm 2016 rồi khép lại bằng một cách sửa câu thơ nổi tiếng “This is the Place” của Tony Walsh. “Tôi xin lỗi Tony”, ông nói. “Đây là nơi của tôi”. Guardiola tự viết kịch bản cho video ấy.

Ông đã cho các cầu thủ xem video trước khi nó được công bố rộng rãi. Sau đó, Guardiola ăn trưa cùng toàn bộ thành viên ban huấn luyện đội một. Ông nói về ý nghĩa của Manchester đối với mình. Đã có những giọt nước mắt, từ cả HLV lẫn những người khác.

Ở hậu trường, Guardiola đã lên kế hoạch rời CLB vào mùa hè này từ lâu. City đã tiến hành một cuộc tìm kiếm kỹ lưỡng người kế nhiệm từ năm ngoái. Theo The Athletic tiết lộ trong tuần này, người được chọn thay thế là Enzo Maresca. Ông đã bắt đầu làm việc với giám đốc bóng đá Hugo Viana về kế hoạch cho mùa hè và xa hơn nữa.

Ngay cả những người hiểu Guardiola cũng xem ông là người khó đoán. Có lúc, qua những phát biểu công khai, việc ông ra đi gần như là điều hiển nhiên. Nhưng ở những thời điểm khác, ông lại tỏ ra rất chân thành khi nói về việc chuẩn bị đội bóng cho mùa giải 2026/27. Thực tế, Guardiola đã quyết định từ nhiều tháng trước rằng đây sẽ là mùa cuối cùng của ông tại City. “Đã đến lúc”, ông nói trong buổi họp báo hôm thứ Sáu. “Không phải là thức dậy rồi nói, ‘Bây giờ là lúc ra đi’. Đó là một quá trình mà tôi đã cảm nhận trong một thời gian”.

Vào mùa hè 2024, ông đã quyết định sẽ rời đi vào năm 2025 cùng giám đốc bóng đá Txiki Begiristain. Vì thế, việc ông ký hợp đồng mới vào tháng 11/2024 là một cú sốc, nhất là khi ông thậm chí còn chưa nói với ban huấn luyện rằng mình sắp ký.

Cú sốc còn lớn hơn khi Guardiola ký hợp đồng 2 năm. Nhưng ngay cả khi đó, ông đã có ý tưởng rất rõ rằng thực tế ông chỉ làm thêm 1 năm, tức đến mùa hè này. Trong vài tháng qua, ông quyết định giữ nguyên ý định ấy.

Luôn có khả năng Guardiola đổi ý một lần nữa và City từng hy vọng HLV này sẽ xác nhận kế hoạch của mình. Các nguồn tin nắm rõ sự việc cho biết quá trình theo đuổi Maresca đã tăng tốc vào khoảng thời gian đó.

Khi nói về việc CLB chuẩn bị thay thế mình, Guardiola phát biểu hôm thứ Sáu. “CLB luôn tôn trọng tôi một cách không thể tin nổi. Với quyết định này, tất nhiên CLB phải sẵn sàng”.

Guardiola có thể nói rằng ông cần một cuộc trò chuyện cuối cùng với chủ tịch Khaldoon Al Mubarak để khép lại thời gian ở CLB nhưng kết quả thực tế đã được định đoạt. Dù CĐV hy vọng vào một cú quay xe, cuộc chia tay của ông đã được lên kế hoạch kỹ lưỡng ở nhiều bộ phận khác nhau trong CLB. Đã có các cuộc thảo luận về việc đặt tên khán đài North Stand sau khi tái phát triển là “Pep Guardiola Stand”, và xác nhận chính thức đến ngay sau khi CLB thông báo ông ra đi. Một bức tượng cũng đã được đặt làm. Guardiola chỉ biết chuyện này vào sáng thứ Sáu qua cuộc gọi từ Al Mubarak.

Cuối năm 2025, City bắt đầu cân nhắc các ứng viên tiềm năng có thể thay Guardiola dựa trên nhiều yếu tố, trong đó có phong cách chơi bóng và cá tính. CLB phủ nhận việc lập danh sách rút gọn. Nhiều nguồn tin nói với The Athletic rằng Xabi Alonso, khi đó là HLV Real Madrid là một trong những cái tên được nhắc đến.

City đã đặt Maresca ở vị trí rất cao trong suy nghĩ vì quá khứ của ông với CLB và điều đó không thay đổi. HLV người Italy từng được cựu HLV City Manuel Pellegrini giới thiệu với Begiristain nhiều năm trước. Từ đó, Begiristain đề xuất Maresca với học viện CLB như một người nên được phỏng vấn cho vai trò HLV đội U23.

Nhân sự học viện đã bị thuyết phục mạnh bởi sự chuẩn bị của Maresca, trong đó có vô số thư mục trên máy tính chứa nghiên cứu chiến thuật về các đội bóng khắp thế giới. Ông được tuyển dụng. Công việc với những tài năng trẻ hay nhất của City gồm Cole Palmer, Liam Delap và James McAtee khiến Begiristain xem Maresca là một lựa chọn tiềm năng để một ngày nào đó làm việc cùng Guardiola hoặc thay thế ông.

Nhiều nhân vật cũ đáng chú ý của CLB đã lên kế hoạch dự trận cuối cùng gặp Aston Villa vào Chủ nhật vì biết đó sẽ là màn chia tay của Guardiola. Thông báo chính thức đi kèm tin ông sẽ đảm nhận vai trò đại sứ toàn cầu trong City Football Group. Guardiola đã suy nghĩ rất kỹ về lời tạm biệt của mình. Ngoài việc tự viết và đọc lời trong video thông báo, ban đầu ông còn đề xuất tổ chức một sự kiện chia tay vào mùa hè. Tuy nhiên, CLB cho rằng khi đó mọi thứ đã chuyển sang giai đoạn mới, HLV mới đã có mặt và tốt nhất là tận dụng cảm xúc cuối mùa.

Sự kiện tại Co Op Live vào thứ Hai, vốn trước khi xác nhận chia tay được mô tả là dịp ăn mừng cú đúp cúp quốc nội của đội nam và chức vô địch Women’s Super League của đội nữ thực chất luôn nhằm bảo đảm Guardiola có một màn tiễn biệt đúng nghĩa, đặc biệt là sau lễ diễu hành xe buýt quanh thành phố.

Chuyến thăm gần đây của ông đến Stockport County cũng có vẻ liên quan đến khả năng ra đi. Guardiola là bạn của chủ sở hữu CLB, Mark Stott, người sở hữu tòa nhà mà Guardiola đang sống. Những nhân vật ở đội League One hiểu rằng HLV City đang thực hiện lời hứa cũ, đến xem một trận đấu trước khi rời nước Anh. Những ngày sau trận đấu đó, các lời đồn từ Stockport cho rằng Guardiola sẽ ra đi cuối mùa.

Tuần trước, xuất hiện tin đồn Guardiola đã đổi ý và muốn ở lại. Ông được cho là đã đề nghị Bernardo Silva ở lại cùng mình thêm một năm dù tiền vệ này nói rằng anh đã được hỏi câu đó suốt cả mùa.

Những người dành thời gian cùng Guardiola tuần trước khẳng định họ không nhận thấy bất kỳ thay đổi nào trong thái độ của ông và vẫn tin ông sẽ ra đi. Sau trận chung kết FA Cup với Chelsea hôm thứ Bảy, ít nhất hai người thân cận cảm thấy HLV người Catalonia nói chuyện theo cách cho thấy thời gian của ông tại City sắp kết thúc.

Có thêm những manh mối công khai ở Wembley, chẳng hạn cách ông nán lại trên sân để chụp ảnh với các thành viên hậu trường và những người trong ê kíp, một số người trông có vẻ bất ngờ khi được đề nghị như vậy.

Nhưng không có những cái vẫy tay quá rõ ràng trước CĐV, kiểu ai cũng hiểu đó là lời tạm biệt. Tại Bournemouth hôm thứ Ba, các dấu hiệu còn ít hơn. Ông chỉ đi về phía khán đài đội khách, vỗ tay ngắn gọn rồi quay vào đường hầm.

Sau đó, Guardiola ngồi trước báo chí và lại nói về việc chuẩn bị đội bóng cho mùa giải tới. Khi bị hỏi kỹ về tương lai, ông nói sẽ nói chuyện với chủ tịch để xem, trong số nhiều vấn đề khác liệu ông có ở lại hay không. Điều đó mang lại hy vọng cho CĐV rằng mọi chuyện chưa ngã ngũ. Và đó chính là ấn tượng Guardiola luôn muốn tạo ra.

“Lúc nào tôi cũng nói rằng khi còn chiến đấu cho các danh hiệu, suất dự giải hay Premier League, FA Cup, lý do khiến bạn không rời đi ở thời điểm đầu tiên có vấn đề là cầu thủ không còn đi theo bạn nữa”, ông giải thích rằng ông không muốn công bố điều gì và ảnh hưởng đến cuộc đua danh hiệu của City.

Guardiola không muốn để lộ điều đó nhưng ông đã nói như một người sắp rời đi suốt nhiều tháng. Không lâu sau năm mới, ngay sau khi Maresca rời Chelsea, ông phá vỡ thói quen cả đời và bắt đầu công khai chỉ trích trọng tài. Ông đã hét vào mặt trọng tài nhiều năm, nhưng chưa bao giờ muốn trông như đang viện cớ bằng cách đổ lỗi cho họ trong họp báo.

Điều đó thay đổi sau một cơn bùng nổ tại Newcastle United sau chiến thắng ở Carabao Cup. Từ đó, ông đã đưa ra nhiều lời châm chọc. Ông cũng bắt đầu nhắc lại những tranh cãi đã bị lãng quên từ lâu thậm chí cả những tình huống chưa từng có vẻ gì là gây tranh cãi như pha vào bóng của N’Golo Kante với Ilkay Gundogan năm 2016, điều mà dường như không ai ngoài ông để ý vào thời điểm đó.

Ông nói với giọng hoài niệm như thể đang nhìn lại quãng thời gian của mình về việc đến đá các trận sân khách ở FA Cup trước các đội hạng dưới và nhớ những sân như Goodison Park hay Craven Cottage.

Về kế hoạch kế nhiệm, City luôn ưu tiên các ứng viên mà họ quen thuộc. Nếu Guardiola rời City từ vài năm trước, Patrick Vieira, một cựu HLV U23 khác và Mikel Arteta, cựu trợ lý của Guardiola sẽ nằm trong diện cân nhắc.

Một số nhân vật tại City cũng ngưỡng mộ Ange Postecoglou nhờ công việc của ông với Yokohama F Marinos tại Nhật Bản, CLB có liên kết với City Football Group.

Vì vậy, sự quan tâm dành cho Maresca không có gì bất ngờ.

Dù nhiều nhân vật có ảnh hưởng từng làm việc với Maresca đã rời CLB như Begiristain và ở mức độ thấp hơn là giám đốc học viện Jason Wilcox, các lời giới thiệu vẫn được chuyển tới Viana. Bản thân Guardiola rõ ràng cũng là yếu tố lớn, xét đến thời gian hai người làm việc cùng nhau trong mùa 2022/23, khi City giành cú ăn ba.

City liên hệ với Maresca vào cuối năm ngoái. Do các điều khoản trong hợp đồng của HLV người Italy tại Chelsea, ông đã thông báo với CLB chủ quản về cuộc trao đổi đó. Mọi thứ dường như nhanh chóng xấu đi và không lâu sau hai bên chia tay.

Chelsea khi đó và đến nay vẫn tức giận về cách mọi chuyện diễn ra. Các nguồn tin tại CLB nói rằng chính Maresca quyết định ra đi, dù hợp đồng của ông vẫn còn tối thiểu 3,5 năm. Những nguồn thân cận với Maresca lại cho rằng khi thông báo cho CLB về cách tiếp cận từ Manchester City, ông nói mình sẵn sàng ở lại và ký hợp đồng mới. Nhưng không có cuộc thảo luận nào như vậy diễn ra. Từ góc nhìn của Chelsea, họ thấy còn quá sớm để bàn hợp đồng mới chỉ một thời gian ngắn sau khi đã ký thỏa thuận dài hạn vào năm trước khi đưa HLV người Italy về từ Leicester City.

CLB London muốn tránh thay HLV giữa mùa, như từng làm với Thomas Tuchel năm 2022 và Graham Potter một năm sau đó. Kế hoạch luôn là đánh giá mọi thứ về Chelsea, bao gồm Maresca, vào cuối năm thứ hai của ông. Chelsea chuyển sang Liam Rosenior, khi đó dẫn dắt Strasbourg vào đầu tháng 1 để thay Maresca nhưng triều đại của ông chỉ kéo dài 107 ngày. Sự xáo trộn do việc Maresca ra đi được nội bộ xem là yếu tố then chốt khiến kết quả sa sút và đội không thể giành vé Champions League qua vị trí trong top 5 Premier League.

Nhiều nguồn tin nói rằng các vấn đề giữa CLB và Maresca gia tăng sau khi ông dẫn dắt Chelsea vô địch Club World Cup. Chẳng hạn, Maresca công khai mong muốn CLB ký thêm trung vệ vào tháng 8 năm ngoái, sau khi Levi Colwill phải nghỉ nhiều tháng vì chấn thương đầu gối nghiêm trọng. Điều đó gây căng thẳng cho cả hai phía và kéo dài trong vài tuần sau khi mùa giải bắt đầu. Một người trong Chelsea nói rằng họ nhận thấy tính cách Maresca thay đổi sau khi vô địch giải đấu FIFA mùa hè đó. Những người thân cận với Maresca khẳng định ông vẫn như cũ, chỉ vui vì thấy công sức bỏ ra đem lại thành công.

Từ khi rời Chelsea và chuẩn bị chuyển đến City, Maresca dường như bước vào một hành trình hấp thụ càng nhiều thông tin càng tốt từ nhiều lĩnh vực khác nhau. Cách tìm kiếm cảm hứng này rất giống Guardiola. Ông đọc cuốn Football and Chess của Adam Wells khi đi nghỉ ở Maldives đồng thời trò chuyện với huyền thoại thể thao Italy Julio Velasco, người từng đưa đội bóng chuyền nam Italy vô địch thế giới thập niên 1990 và đội nữ Italy giành HCV Olympic năm 2024.

Ông cũng dành thời gian với Ettore Messina, HLV bóng rổ thành công nhất Italy, người từng làm việc tại San Antonio Spurs, và Nicolo Govoni, nhà hoạt động đứng sau dự án nhân đạo Still I Rise nhằm đưa trẻ em nghèo đến trường.

Trong một buổi trao giải gần đây tại Italy, Maresca được hỏi về thời gian làm việc với Guardiola. “Trước hết, ông ấy dạy tôi phương pháp, cách đưa nó vào thực tế, vì bạn có thể tưởng tượng ông ấy làm mọi thứ, nhưng sau đó bạn phải hiểu ông ấy làm điều đó như thế nào. Khi làm việc với ông ấy, tôi may mắn được thấy cách tiếp cận một số nhiệm vụ nhất định.

Có một điều thường không được nhắc đến nhiều là đạo đức làm việc của ông ấy. Khi bạn nghe người ta nói ông ấy đến lúc 7 giờ sáng, rời đi lúc 7 giờ tối và là người cuối cùng tắt đèn ở văn phòng, đó chính là Pep. Vì vậy, đạo đức làm việc là một trong những điều tuyệt vời nhất ở ông ấy và nó cho thấy niềm đam mê ông dành cho công việc”.

Trong vài tháng qua, việc CĐV City thất vọng với các báo cáo truyền thông về tương lai Guardiola là điều phổ biến và cũng dễ hiểu. HLV này luôn nhấn mạnh rằng ông còn một năm hợp đồng, và chỉ gợi ý qua ngôn ngữ cơ thể cùng những bình luận đầy hoài niệm rằng ông đang chuẩn bị ra đi.

Nhưng đây là một thay đổi đã được chuẩn bị từ rất lâu.

(Theo ký giả Sam Lee/The Athletic)