“The last dance” của Jan Vertonghen

Jan Vertonghen vừa trải qua một trận đấu đáng quên khi có pha phản lưới nhà khiến đội tuyển Bỉ bại trận 0-1 trước đội tuyển Pháp tại vòng 1/8 Euro 2024.

Khác với 3 trận đấu tại vòng bảng, trận này, huấn luyện viên Domenico Tedesco đã sử dụng sơ đồ chiến thuật 4-4-2 thay cho hệ thống 4-2-3-1, trong đó Jan Vertonghen đá cặp trung vệ cùng Wout Faes. Trước đấy, họ từng sát cánh với nhau ở các cuộc đối đầu với Romania và Ukraine.

Ngay từ đầu, Tedesco đã lộ rõ ý đồ chơi phòng thủ phản công. Hiệp 1, đội tuyển Bỉ tập trung phòng ngự triệt để, đến ngay cả một trung phong như Lois Openda cũng phải lùi về khá sâu để hỗ trợ phòng thủ từ xa. Khi chuyển trạng thái, do quân số không đủ dày nên các đợt lên bóng dễ dàng bị bẻ gãy, và thực tế họ chỉ tung ra được duy nhất 1 cú sút trong hiệp đấu đầu tiên.

Bước sang hiệp 2, “Quỷ đỏ” tiếp tục tập trung cho mặt trận phòng thủ, với việc một tiền vệ phòng ngự như Orel Mangala vào sân để thế chỗ trung phong Openda. Mặc dù ở vài thời điểm họ mạnh dạn hơn trong việc đẩy cao đội hình, đe dọa khung thành Mike Maignan với các pha dứt điểm của Romelu Lukaku hay Kevin De Bruyne, song Bỉ vẫn dồn sức tối đa cho hậu phương.

Khi trận đấu trôi về cuối, đội tuyển Bỉ vẫn duy trì được sự tập trung, và nhiều người đã nghĩ đến viễn cảnh cuộc đụng độ này kéo dài sang tận hiệp phụ, thậm chí phải giải quyết bằng loạt sút luân lưu. Nhưng rồi, bước ngoặt xuất hiện ở phút 85, khi Randal Kolo Muani, người vào sân thế chỗ Marcus Thuram, đã có pha dứt điểm chạm vào người Jan Vertonghen khiến quả bóng bay theo quỹ đạo khó chịu, và thủ thành Koen Casteels đành bất lực trong việc cản phá.

Thời gian ngắn ngủi còn lại là không đủ để đội tuyển Bỉ tạo ra sự khác biệt, dù Tedesco đã thực hiện một số sự thay đổi trên hàng công với việc đưa Charles De Ketelaere cùng Dodi Lukebakio vào sân, và chơi canh bạc tất tay.

Khi tiếng còi kết thúc trận đấu của trọng tài Glenn Nyberg vang lên, ống kính truyền hình ngay lập tức chĩa vào Jan Vertonghen, người đã có pha phản lưới nhà. Gương mặt thất thần và hiện rõ sự buồn nản của cựu binh năm nay đã 37 tuổi, cao tuổi nhất trong thành phần đội tuyển Bỉ dự Euro lần này.

Nếu bỏ qua pha phản lưới nhà thì Jan Vertonghen đã có một trận đấu không quá tệ. Trong một cuộc giao tranh mà Bỉ ưu tiên cho mặt trận phòng ngự, kinh nghiệm dạn dày của trung vệ sinh năm 1987 là thứ mà Tedesco rất cần. Thực tế, sự kết hợp giữa anh và Wout Faes cũng đã hạn chế vô vàn những tình huống có thể tiếp cận khung thành Casteels đến từ những mũi tấn công nguy hiểm phía đối thủ như Kylian Mbappe, Marcus Thuram hay Antoine Griezmann.

Cựu cầu thủ của Tottenham Hotspur có 3 pha giải vây, 2 cú tắc bóng, 2/3 tình huống thắng tranh chấp tay đôi, chuyền bóng chính xác đạt tỉ lệ 95%, trong đó có nhiều pha mở bóng dài xuyên tuyến. Nhưng có lẽ, nhắc về Vertonghen ngày hôm nay, người ta chỉ nhớ đến pha phản lưới nhà.

Bóng đá vốn nghiệt ngã ở chỗ đó. Những thứ mà chúng ta thực hiện, dựa trên các con số thống kê, đôi khi chẳng được chú ý bằng những mảng ký ức mà chúng ta tạo ra trong tâm khảm người hâm mộ. Ký ức ấy có thể là những sai lầm, như khoảnh khắc đốt đền.

Vertonghen đích thực là “người muôn năm cũ”, có số lần khoác áo đội tuyển quốc gia nhiều nhất (156), trải dài gần 2 thập niên ròng rã, và là nhân chứng của biết bao cuộc biển dâu mà bóng đá Bỉ kinh qua. Vertonghen, cùng rất nhiều người thuộc thế hệ vàng, tài năng thì có thừa nhưng năng lực chinh phục thì có hạn, nên vẫn vô duyên với các danh hiệu lớn, và thành tích tốt nhất của lứa này là hạng 3 World Cup 2018.

Thực tế, Bỉ cũng không phải là nền bóng đá giàu truyền thống và chưa từng đứng trên đỉnh vinh quang tại các sân khấu lớn như World Cup hay Euro. Cái được gọi là thế hệ vàng ở đây chẳng qua là tốt hơn so với chính họ trong thời điểm nào đó của quá khứ, hay tốt hơn so với những đội tuyển mạnh khác trong một số giai đoạn mà thôi. Họ vẫn thường gục ngã trước những đối thủ đẳng cấp và bản lĩnh hơn.

Jan Vertonghen có lẽ sẽ chia tay đội tuyển Bỉ sau kỳ Euro này. “The last dance” (điệu nhảy cuối cùng) của anh đã không trọn vẹn. Sự tiếc nuối còn dành cho Kevin De Bruyne, bởi ở tuổi 33, ngôi sao của Manchester City khó lòng duy trì phong độ đỉnh cao trong 2-3 năm tới.

Ngọc My