“Chúng tôi đã không có phong độ tốt nhất, chúng tôi không tập trung hoàn toàn vào phòng ngự và triển khai bóng,” Viktor Gyokeres thốt lên hồi tháng 10 sau khi Thụy Điển nhận thêm một thất bại nữa ở vòng loại. “Vấn đề nằm ở thái độ. Chúng tôi không xứng đáng có được điều gì cả. Tất nhiên, đây là một thất bại ê chề.”
Ở thời điểm đó, Thụy Điển chưa thắng trận nào và đứng bét bảng vòng loại World Cup. Giờ đây, bốn tháng sau, với chiếc áo đã cởi, nụ cười rạng rỡ trên mặt và cả đội tuyển Thụy Điển đuổi theo phía sau, anh đang lao về phía kỳ World Cup mùa hè này.
Chỉ vài giây sau chiến thắng 3-2 của Thụy Điển trước Ba Lan, trận đấu được định đoạt bởi bàn thắng ở phút 88 của Gyokeres. Anthony Elanga, cầu thủ chạy cánh của Newcastle United, chẳng biết kiếm đâu ra một lá cờ và đang chạy vòng quanh sân như một đứa trẻ. Yasin Ayari của Brighton & Hove Albion, sinh ra chỉ cách sân vận động này vài trăm mét, vừa chạy vừa ngước nhìn lên trời. Graham Potter thì một mình bước vào sân.
“Cảm giác như vượt ra khỏi chính mình vậy,” vị HLV người Anh nói, người đã được quê hương thứ hai thuê về cách đây sáu tháng để cứu vớt giấc mơ World Cup. “Tôi nhìn về phía khung thành, rồi đột nhiên thấy gần như toàn bộ ghế dự bị của chúng tôi ùa vào sân. Và tôi chỉ nghĩ: ‘Mình thật sự đang ở đây sao?’.”
Ở đầu sân bên kia, Robert Lewandowski ngồi thụp xuống, ánh mắt nhìn vô định, sự trống rỗng ấy nói lên tất cả. Chiếc mặt nạ trễ xuống quanh quai hàm. Ở tuổi 37, đây gần như chắc chắn là chiến dịch World Cup cuối cùng của anh.
Làm sao mọi chuyện lại thành ra thế này? Gyokeres đã làm được điều Lewandowski không thể. Phút 80, từ một quả phạt góc của Ba Lan, bóng bật ra loạn xạ trong vòng cấm Thụy Điển. Tiền đạo của Barcelona chỉ cách bàn thắng bằng một mũi chân, cơ hội để đưa đội nhà lần đầu vượt lên dẫn trước trong trận. Nhưng bóng không rơi đúng chỗ.
Tỉ số đang là 2-2, trận đấu tiến gần tới thời gian bù giờ thì Gustav Lundgren xử lý tuyệt vời, vượt qua hậu vệ rồi lao thẳng vào khung thành Ba Lan trước khi trả ngược bóng. Cú sút của Daniel Svensson bị chặn lại. Lucas Bergvall tung cú đá bằng má ngoài đưa bóng đi thấp. Thủ môn cứu thua. Besfort Zeneli băng vào đánh đầu bồi đưa bóng hướng về khung thành. Trúng cột.
Và rồi bóng tìm đến Gyokeres, nảy nhẹ và bật lên đúng tầm, đủ gần ở khoảng cách 6 mét để tiền đạo này biết ngay trước khi ra chân rằng anh sắp được sống trong giấc mơ của mình. Anh loại bỏ Przemyslaw Wisniewski bằng cú hất người, đỡ bóng bằng ngực rồi tung cú dứt điểm đưa bóng bay cao lên bầu trời Stockholm, chỉ chịu dừng lại khi mắc vào nóc lưới của Ba Lan.
“Thật khó diễn tả,” anh nói. “Phải mất vài giây bạn mới hiểu chuyện gì vừa xảy ra. Đó là cảm giác nhẹ nhõm và hạnh phúc.”
Hành trình vòng loại lần này của Thụy Điển thực sự khó tin. Potter đã thay Jon Dahl Tomasson sau khi đội tuyển kết thúc vòng bảng với thành tích hai trận hòa và bốn thất bại. Họ chỉ giành quyền vào vòng play-off nhờ đứng đầu bảng tại hạng ba Nations League.
Dù sở hữu hàng loạt cầu thủ tấn công chất lượng, như Gyokeres và bộ đôi chấn thương Alexander Isak, Dejan Kulusevski, Thụy Điển đã không thể góp mặt ở hai giải đấu lớn gần nhất. Họ từng thua Ba Lan ở trận play-off năm 2022, qua đó lỡ cơ hội đến Qatar.
Được bổ nhiệm vào tháng 10, Potter đã xoay chuyển cục diện bằng cách đưa trở lại những nền tảng phòng ngự của Thụy Điển. Dưới thời Tomasson, đội tuyển thường xuyên rơi vào tình trạng lỏng lẻo. Hợp đồng của Potter mang tính ngắn hạn với một mục tiêu duy nhất, thắng hai trận play-off để đưa Thụy Điển tới World Cup.
“Thật kỳ lạ,” Potter nói trong buổi họp báo sau trận. “Tôi đã dành bốn hoặc năm tháng qua chỉ nghĩ về hai trận đấu diễn ra vào tháng Ba. Bây giờ tôi phải tìm cách sống mà không còn nghĩ về chúng nữa.”
Trận đầu tiên trong số đó đã được hoàn thành vào tối thứ Năm, khi Gyokeres lập hat-trick trước Ukraine trong một màn trình diễn tuyệt vời của cả đội. Tuy nhiên, hình ảnh các cầu thủ Thụy Điển uống bia sau trận khiến truyền thông Ba Lan cáo buộc họ nghĩ rằng nhiệm vụ đã xong. Và trong những cuộc trò chuyện trên đường phố Stockholm, người hâm mộ chủ nhà thoải mái xem đội tuyển mình là cửa trên. Potter, với quan điểm của mình, khẳng định các học trò xứng đáng có một hoặc hai cốc bia sau màn trình diễn tốt như vậy.
Bất cứ điều gì cũng có thể giúp trấn an thần kinh. Với một quốc gia gần như “khát” World Cup, đây mới chỉ là lần góp mặt thứ tư của họ kể từ năm 1994, trận chung kết play-off còn đáng sợ hơn bất kỳ trận vòng bảng nào ở vòng chung kết.
Bàn mở tỉ số ở phút 19 của Elanga tưởng chừng đã đưa Thụy Điển vào quỹ đạo chiến thắng, với pha kiến tạo bằng gót của Ayari: tiền vệ nhỏ con bật nhẹ lên không trung, xoay người sang trái, và điểm chạm duy nhất với mặt đất chỉ kéo dài đúng khoảnh khắc anh hất bóng xuyên qua hai chân mình. Cú dứt điểm của Elanga đập xà rồi đi vào lưới.
Ba Lan gỡ hòa sau đó 15 phút khi hàng thủ Thụy Điển thiếu quyết liệt cùng pha xử lý không tốt của thủ môn tạo điều kiện để Nicola Zalewski cứa lòng vào góc xa. Nhưng trung vệ Gustaf Lagerbielke đã đánh đầu cận thành ở phút bù giờ hiệp một để khôi phục lợi thế cho Thụy Điển. Lagerbielke, chính xác hơn là Nam tước thứ 11 của dòng họ Lagerbielke, là thành viên tầng lớp quý tộc Thụy Điển và hiện đứng thứ 254 trong danh sách kế vị ngai vàng. Sau tối thứ Ba, có lẽ anh đã “nhích” thêm được vài bậc.
Nhưng Ba Lan chưa chịu dừng lại. Bàn gỡ hòa ở phút 55 của Karol Swiderski là hoàn toàn xứng đáng, khi đội khách trông nguy hiểm hơn và có vẻ là bên có khả năng thắng trận trong suốt hiệp hai. Có những thời điểm, Gyokeres chơi như một trung vệ thứ tư, đóng góp chính của anh lại đến từ việc hỗ trợ phòng ngự ở các pha bóng cố định của Ba Lan, thay vì tấn công, còn Bergvall thường xuyên là cầu thủ Thụy Điển duy nhất dám băng lên.
Cả hai đều trải qua những mùa giải kỳ lạ. Bergvall, dù chấn thương, vẫn thi đấu tốt trong một tập thể Tottenham Hotspur đang gặp khó khăn. Trong khi đó Gyokeres, dù chưa thực sự bùng nổ, lại là một phần của đội Arsenal đang băng băng hướng tới chức vô địch Premier League.
Là tiền đạo đá chính của đội đầu bảng Premier League, đội bóng đã tìm kiếm một trung phong suốt nhiều năm trước khi đặt niềm tin vào anh mùa hè vừa rồi, anh trở thành một trong những cầu thủ bị soi xét nhiều nhất thế giới. Trước loạt trận này, anh chưa ghi bàn nào ở vòng loại, và phải đối mặt với những câu hỏi tương tự khi lên tuyển.
Khi được hỏi trước loạt play-off World Cup về việc liệu anh có cảm thấy áp lực hay không, Gyokeres trả lời: “Lúc nào chẳng có chuyện gì đó.”
Thực tế, anh lại có một trận đấu lặng lẽ nữa tại Strawberry Arena, gần như biến mất cho đến những phút cuối. Anh chỉ chạm bóng 23 lần, trong đó chỉ hai lần trong vòng cấm Ba Lan. Và bàn thắng cũng là cú sút duy nhất của anh trong trận. Đứng bên đường pitch, Potter chưa từng cân nhắc việc rút anh ra.
“Không có cơ hội nào để điều đó xảy ra,” Potter nói. “Cậu ấy có thể ghi bàn bất cứ lúc nào. Bạn không rút những cầu thủ như vậy ra. Họ quá quan trọng. Ngay cả khi không ở phong độ cao nhất, cậu ấy vẫn có thể đóng góp. Và rồi cậu ấy ghi bàn quyết định, sau khi đã lập hat-trick hồi giữa tuần.”
Gyokeres sẽ trở lại Arsenal cho giai đoạn nước rút với sự tự tin mà chỉ những bàn thắng mới mang lại. Trong hai tháng tới, anh vẫn có thể giành tối đa ba danh hiệu, và phía cuối mùa giải đang chờ anh là kỳ World Cup.
“Thật sự rất phấn khích. Giành vé đi World Cup theo cách này thật khó tin,” Gyokeres nói. “Thi đấu như chúng tôi đã làm trong những trận vừa qua thật tuyệt vời. Có World Cup vào mùa hè, cùng với tất cả các đấu trường mà chúng tôi đang tham dự ở cấp câu lạc bộ, thực sự là điều quá hào hứng. Thật tuyệt khi được ở trong vị thế ấy, cả về mặt cá nhân lẫn tập thể. Tôi thực sự mong chờ điều đó.”
Còn Potter đã nói gì sau cùng?
“Tôi nói rằng chúng ta đã bàn về việc phải thể hiện chúng ta là một khối gắn kết. Tối nay chúng ta đã làm được điều đó. Và rồi tôi chỉ nói: ‘World Cup, chúng tôi đến đây!"
(Theo The Athletic)