Một cái kết mùa giải rực rỡ đang vẫy gọi Arsenal. Họ đang đi đúng hướng để giành chức vô địch Premier League đầu tiên sau 22 năm, đồng thời vẫn còn hiện diện ở Champions League, FA Cup và Carabao Cup.
 |
Nhưng sự ghi nhận dành cho họ lại khá ít ỏi. Trong những tháng gần đây, những lời chế giễu quen thuộc về bản lĩnh thi đấu như “Bottlers” hay “They’ll blow it” dần được thay bằng các lời càm ràm về lối chơi và đủ thứ khác.
Khi thì những cựu danh thủ Manchester United tuyên bố đội bóng của Mikel Arteta sẽ là “nhà vô địch tệ nhất lịch sử”, khi thì HLV Brighton Fabian Hurzeler bày tỏ sự khó chịu với cách Arsenal xử lý trận đấu hay có thể gọi là cách “quản trị trận đấu”.
“Đó không phải bóng đá, điều Arsenal đã làm ở đó,” Hurzeler nói với các phóng viên sau thất bại 0-1 trước Arsenal trên sân nhà Brighton tuần trước, ám chỉ số lần thủ môn David Raya nằm sân xin chăm sóc y tế, cũng như việc các cầu thủ Arsenal mất quá nhiều thời gian cho các tình huống cố định và những pha đưa bóng vào cuộc. “Họ tự đặt ra luật riêng cho mình, bất kể họ đang chơi như thế nào.”
Điều đó khiến chúng tôi ở The Athletic đặt câu hỏi. Liệu Hurzeler chỉ đơn giản nói ra điều mà những người khác trong giới bóng đá quá ngoại giao để thừa nhận? Liệu sự tôn trọng dành cho bước tiến của Arsenal dưới thời Arteta thực sự có miễn cưỡng trong nội bộ ngành bóng đá giống như cách các fan đối thủ thể hiện trên mạng xã hội hay không?
 |
Để tìm câu trả lời, chúng tôi đã nói chuyện với nhiều nguồn tin trong Premier League, gồm hai giám đốc điều hành CLB, một nhân vật cấp cao trong bộ phận tuyển trạch, một HLV học viện, một cầu thủ, một tuyển trạch viên và một chuyên gia phân tích bóng chết. Tất cả đều đồng ý chia sẻ thẳng thắn với điều kiện được giấu tên để bảo vệ vị trí của họ.
Chúng tôi cũng rà soát nhiều cuộc phỏng vấn trong vài năm qua nhằm phác họa rõ hơn cách nhìn nhận về Arsenal đã thay đổi như thế nào trong mắt một số đối thủ của họ. Có nơi sự tôn trọng tăng lên, có nơi lại giảm đi, khi đội bóng của Arteta ngày càng trở nên cứng rắn hơn trong hành trình săn tìm thành công.
Một chuyên gia phân tích của một CLB Premier League từng có cảm giác bất an. Anh đã chứng kiến đội bóng của mình bị Arsenal dẫn trước và trong 15 phút tiếp theo, mọi con đường có thể giúp họ trở lại trận đấu dường như đều bị bịt kín.
“Bạn phân tích họ từ trước trận và cố tìm ra điểm yếu,” người này nói. “Bạn có thể thấy một cầu thủ nào đó dễ bị pressing hơn trong giai đoạn build-up. Bạn có thể cảm thấy mình có thể hạn chế họ nếu buộc họ triển khai bóng nhiều hơn bên cánh trái thay vì cánh phải hoặc nếu bạn tìm ra một vài khoảng trống nhất định khi phản công.
“Khi tỷ số còn là 0-0, bạn cảm thấy mình có cơ hội làm họ bực bội. Nhưng một khi bị dẫn trước thì lại là câu chuyện khác. Những khoảng trống mà bạn nghĩ là có, giờ không còn nữa. Với Manchester City hay Liverpool của những năm gần đây, cách tiếp cận của họ không thay đổi quá nhiều từ 0-0 sang 1-0 rồi 2-0. Nhưng với Arsenal hiện tại, mọi thứ còn trở nên chặt chẽ hơn nữa. Cực kỳ khó nếu bạn bị dẫn trước trước họ.”
 |
Một giám đốc điều hành ở CLB khác cũng có góc nhìn tương tự.
“Họ giống như một con trăn,” ông nói. “Họ siết nghẹt sự sống trong bạn. Nó thật sự ngột ngạt. Họ chơi thứ bóng đá bó chặt đối thủ, cực kỳ hiệu quả. Hàng thủ tốt thứ ba giải là Everton nhưng họ đã thủng lưới nhiều hơn Arsenal tới 50%, 33 bàn so với 22. Arsenal tàn nhẫn, hiệu quả và tận dụng bóng chết rất giỏi.”
Nếu những nhận xét ấy nghe có vẻ miễn cưỡng, vị giám đốc này khẳng định không phải vậy.
“Khi tôi nói chuyện với những người trong CLB của chúng tôi hoặc những người quen trong giới, tất cả đều dành sự tôn trọng rất lớn cho năng lực của Arsenal.”
Nhà phân tích kia cũng chia sẻ sự ngưỡng mộ đó.
“Các tình huống cố định của họ ở đẳng cấp thượng hạng,” anh nói. “Có ba yếu tố. Thứ nhất là khả năng phân tích để xác định điểm mạnh của mình, điểm yếu của đối thủ và cách khai thác. Thứ hai là chất lượng những quả treo bóng của Bukayo Saka và Declan Rice. Thứ ba là số lượng mối đe dọa trên không mà họ có, cách di chuyển và đặc biệt là cách Gabriel lao vào bóng.
“Cho đến gần đây, gần như cả giải có tỷ lệ khoảng 50:50 giữa những quả phạt góc xoáy vào trong và xoáy ra ngoài. Có những đội như Liverpool ghi nhiều bàn từ các quả xoáy ra. Arsenal là trường hợp khác biệt khi tập trung rất nhiều vào các quả xoáy vào. Nhưng giờ nhìn lại, ai cũng đang làm theo Arsenal. Tôi vừa nói rằng bạn không quá ngại khi họ tấn công bên cánh trái. Nhưng đồng thời, bạn lại vô cùng sợ phải chịu phạt góc từ phía đó, nơi Rice có thể đưa bóng vào rất hiểm.”
Nhà phân tích này cho biết đội bóng của anh cũng đã cố sao chép một phần cách tiếp cận của Arsenal, không chỉ ở chuyện họ dồn người vào khu vực 5m50 và cách thực hiện phạt góc, mà còn ở những chi tiết nhỏ như “cách các hậu vệ của họ chậm rãi và đầy chủ đích đi lên từ khu giữa sân”, điều được thiết kế để tạo căng thẳng cho đối phương.
“Tôi rất thích những gì họ làm,” anh nói. “Giới phân tích và dữ liệu rất mê khía cạnh này của bóng đá, từ phân tích, chú ý chi tiết, lặp đi lặp lại cho đến việc thấy những bài đánh sẵn được vận hành hiệu quả trong điều kiện thi đấu thực tế. Còn HLV có thích đến vậy hay không thì còn tùy người.”
Bên cạnh Hurzeler, HLV Liverpool Arne Slot cũng từng chỉ trích xu hướng mùa này là quá nhấn mạnh vào các tình huống cố định, cùng cách mà chúng được các trọng tài điều hành hoặc không điều hành trong trận đấu. Tuần trước, ông nói với phóng viên rằng “phần lớn các trận Premier League mà tôi xem” mùa này “không đem lại cho tôi cảm giác thích thú”.
Tuy nhiên, Slot không chỉ trích riêng Arsenal hay bất kỳ CLB nào. Ngược lại, ông còn thúc giục Liverpool thích nghi với xu hướng này, thứ đã mang về hiệu quả trong những tuần gần đây.
Pep Guardiola, người mà Arteta từng làm trợ lý tại Manchester City, cũng phát biểu theo hướng tương tự.
“Chúng tôi cũng đang đi theo hướng đó,” HLV Man City nói. “Tôi chú ý đến bóng chết nhiều hơn rất nhiều so với khi mới bắt đầu sự nghiệp ở Barcelona. Chắc chắn là nhiều hơn.”
 |
Một số người khác thì dành lời khen rất đậm cho Arsenal. Trợ lý HLV Brentford Keith Andrews gọi họ là “đội bóng hay nhất đất nước”, nhấn mạnh vào “rất nhiều cá nhân tài năng”, “tâm lý mà Arteta đã tạo nên cho tập thể”, “cách Mikel tổ chức đội bóng” và “cách họ có thể làm tổn thương bạn ở nhiều giai đoạn khác nhau của trận đấu”.
HLV Burnley Scott Parker gọi họ là “một đội bóng được huấn luyện cực kỳ xuất sắc, một tập thể biết giải quyết tình huống, một đội bóng linh hoạt, hoàn toàn không phải kiểu chỉ sống nhờ bóng chết”. HLV Bournemouth Andoni Iraola thì đặc biệt nhấn mạnh đến đẳng cấp “elite” của thủ môn Raya cùng bộ đôi trung vệ William Saliba và Gabriel.
David Moyes, người sẽ cùng Everton đối đầu Arsenal vào thứ Bảy, nói rằng Arsenal đã chơi “tuyệt vời” suốt mùa, và là “một trong hai đội mạnh nhất châu Âu”. Ông nói thêm “Tôi nghe khá nhiều chỉ trích nhắm vào Arsenal. Nhưng khi bạn làm bóng đá và thực sự hiểu chuyện gì diễn ra, điều gì có hiệu quả, thì những gì họ đang làm để dẫn đầu giải đấu và duy trì vị thế đó là rất ấn tượng.”
Về phía các đối thủ của Arsenal tại Champions League, Diego Simeone từng mô tả họ hồi tháng 10 là “đội bóng hay nhất mà Atletico Madrid gặp mùa này, họ chạy không biết mệt và chất lượng hiện diện ở khắp mặt sân”. HLV Inter Cristian Chivu nói Arsenal cùng Bayern Munich là hai đội bóng mạnh nhất châu Âu. HLV Bayer Leverkusen Kasper Hjulmand gọi họ là “một trong những đội mạnh nhất thế giới” trước trận hòa 1-1 hôm thứ Tư.
Trong giới tuyển dụng cầu thủ, chiến lược chuyển nhượng của Arsenal cũng nhận được nhiều lời tán dương, đặc biệt khi đặt cạnh hồ sơ mua sắm của một số đối thủ. Một nhân vật cấp cao trong bộ phận tuyển dụng của một CLB chỉ ra rằng chi tiêu chuyển nhượng ròng của Arsenal trong ba mùa gần nhất là cao nhất Premier League.
“Họ có thể liên tục mua sắm ở quy mô lớn mà không cần phải bán mạnh.”
Tuy nhiên, người này cũng nói thêm rằng, giống như Manchester City và Liverpool trước đây, Arsenal đã thành công trong việc xây dựng một nhóm cầu thủ gồm Raya, Saliba, Gabriel, Rice, Jurrien Timber, Martin Odegaard phát triển cùng nhau dưới thời Arteta để trở thành nòng cốt của một đội đua vô địch.
“Nếu nhìn vào đội hình Arteta tiếp quản năm 2019 và đội hình hiện tại, sự khác biệt là một trời một vực,” người này nói. “Họ đã tiến hóa qua từng giai đoạn và mọi điều họ làm, từ tuyển mộ cầu thủ đến các bài bóng chết, đều có sự rõ ràng thực sự. Tất cả đều được dẫn dắt bởi Arteta. Phải nói rằng ông ấy đã làm một công việc xuất sắc.”
Những lời ngợi khen mà Arsenal nhận được ở cấp độ đỉnh cao, nơi áp lực và tính cạnh tranh đều rất lớn không có nghĩa là toàn bộ giới bóng đá đều nghĩ như vậy.
Một HLV học viện ở Premier League cho rằng thứ bóng đá đang xuất hiện ngày càng nhiều tại giải đấu mùa này, thể lực hơn, va chạm hơn, phụ thuộc vào bóng chết và các bài phối hợp dàn dựng hơn, trong bối cảnh số bàn từ bóng sống giảm mạnh, là điều đáng lo. Và theo ông, Arsenal đã trở thành “gương mặt đại diện” cho cách tiếp cận ấy.
“Bóng đá Anh đã mất nhiều năm để rời xa tư duy chỉ thích những cầu thủ to, khỏe, mạnh mẽ và để nhận ra rằng chúng ta cần đào tạo ra những cầu thủ kỹ thuật, có thể làm những điều mà cầu thủ Đức, Tây Ban Nha hay Pháp vẫn làm,” vị HLV này nói.
“Tôi nhìn vào những cầu thủ kỹ thuật mà các học viện của chúng ta sản sinh ra trong 10 năm qua và đó là một tín hiệu rất tích cực cho bóng đá Anh. Khi tôi nhìn cách Arsenal chơi, dù rõ ràng là rất hiệu quả, tôi lo rằng nó sẽ kéo chúng ta quay lại kiểu bóng đá siêu thể lực mà trước đây chúng ta từng cố rời bỏ.
“Tôi cũng thất vọng khi Myles Lewis Skelly và Ethan Nwaneri, hai trong số những cầu thủ trẻ hay nhất đất nước, gần như không có đất diễn ở Premier League mùa này. Nwaneri cuối cùng còn phải đi mượn tới Marseille. Tôi hiểu ưu tiên của Arteta là giành danh hiệu, nhưng chẳng lẽ Lewis Skelly và Nwaneri không thể đóng góp cho mục tiêu đó?
“Tôi không muốn rơi vào tình cảnh một học viện tuyệt vời tạo ra những cầu thủ tuyệt vời nhưng họ không thể được thi đấu ở Premier League. Một lần nữa, đó là điều tôi từng hy vọng bóng đá Anh đã vượt qua rồi.”
HLV học viện này cũng đồng tình với sự khó chịu của Hurzeler trước những quãng trì hoãn tất yếu đi kèm với việc quá chú trọng bóng chết.
“Không chỉ Arsenal đâu, đội khác cũng làm tệ như vậy nhưng với tư cách HLV, tôi rất khó chịu với khoảng thời gian họ mất cho từng quả phạt góc hay từng pha đá phạt,” ông nói.
“Và cả chuyện câu giờ nữa. Tôi xem trận của họ trước Brighton tuần trước, có cảm giác như họ chỉ thực sự vui khi bóng ở ngoài sân. Nhiều người có thể không quan tâm, nhưng nó rất khác với Manchester City, đội đã đặt ra tiêu chuẩn cho 10 năm qua.”
Một tuyển trạch viên ở một CLB hàng đầu Premier League cũng không mấy ấn tượng. Ông cũng đưa ra những so sánh không mấy đẹp đẽ giữa những đội vô địch gần đây của Manchester City, “rất đáng xem, tinh xảo, mượt mà”, Liverpool, “hỗn loạn, hấp dẫn, luôn chơi với thế chủ động”, và Arsenal hiện tại, “hiệu quả, thực dụng, không có gì chúng ta chưa từng thấy trước đây”.
“Nhưng nó đang có hiệu quả với họ,” ông nói thêm.
Những câu chuyện về câu giờ và “quản trị trận đấu” giờ gần như luôn xuất hiện mỗi khi người ta nói về Arsenal.
Trong trận gặp Brighton mà Hurzeler đề cập, Arsenal mất tổng cộng 30 phút 51 giây để đưa bóng trở lại cuộc chơi. Tức là 59 lần đưa bóng vào cuộc của họ, từ phát bóng lên, ném biên, đá phạt và phạt góc, trung bình kéo dài 31,4 giây mỗi lần.
Những quãng dừng đó đã được Stuart James phân tích ở đây. Ông chỉ ra rằng dù chuyện một đội dùng tới 30 phút 51 giây cho các pha đưa bóng vào cuộc nghe có vẻ quá đáng, vẫn có 21 trường hợp trong Premier League mùa này mà các đội còn mất nhiều thời gian hơn thế. Không có trường hợp nào trong số đó là Arsenal.
Một cầu thủ Premier League cho biết anh “không có vấn đề gì” với tất cả những điều đó. Theo anh, việc đối thủ kéo chậm thời gian rõ ràng rất khó chịu.
“Nhưng khi bạn bước vào giai đoạn cuối trận và đang dẫn 1-0, đương nhiên bạn sẽ làm mọi thứ có thể để trận đấu bị băm vụn và mất nhịp. Arsenal làm điều đó giỏi nhưng đội nào cũng vậy thôi. Sẽ là ngây thơ nếu bạn không làm.”
Cầu thủ này cho rằng Manchester City có thể sở hữu đẳng cấp cao hơn “vào ngày họ chơi đúng phong độ”, nhưng Arsenal lại là tập thể mạnh hơn và ổn định hơn nhiều. Anh nói thêm rằng phẩm chất của Declan Rice là điều rất khó cảm nhận đầy đủ nếu bạn chưa từng đối đầu trực tiếp và tiền vệ tuyển Anh này cùng Gabriel sẽ là những cái tên nổi bật trong lá phiếu bình chọn Cầu thủ hay nhất năm của Hiệp hội Cầu thủ chuyên nghiệp.
Một số đội từng có những điểm nóng với Arsenal trong vài mùa gần đây. Trong đó có Newcastle United, nơi trợ lý HLV Jason Tindall nhiều lần va chạm với Arteta ở những trận đấu căng như dây đàn giữa hai đội.
Cách hành xử của Arteta trong khu kỹ thuật và đôi lúc còn vượt ra ngoài ranh giới đó, đã khiến một số người trong giới huấn luyện Premier League khó chịu. Tất nhiên Tindall cũng vậy.
Nhưng hậu vệ Dan Burn của Newcastle lại cho rằng đội bóng của anh nên học hỏi đôi chút từ Arsenal.
“Vài năm trước, chúng tôi nổi tiếng vì… tôi sẽ không dùng từ đó, kiểu chơi rất ranh mãnh,” anh nói với phóng viên gần đây.
“Chúng tôi có thể chơi xấu xí và bắt nạt đối thủ, đó là cách chúng tôi vận hành. Khi bạn tiến bộ và muốn vươn xa hơn, bạn sẽ rời dần khỏi kiểu đó vì bạn mang về những cầu thủ chất lượng hơn và chơi thứ bóng đá tốt hơn. Nhưng trong bóng đá, thứ đó lúc nào cũng có chỗ đứng. Arsenal làm việc đó khá giỏi, nhưng vẫn chơi bóng rất hay và đang dẫn đầu giải. Có lẽ chúng tôi cần mang trở lại nhiều hơn phần xấu xí mà mình từng nổi tiếng.”
 |
Giữa Arsenal và Manchester City từ lâu đã tồn tại căng thẳng ở cấp thượng tầng, nhưng trong những mùa gần đây, sự đối đầu ấy còn lan cả xuống sân cỏ. Đã có hàng loạt va chạm liên quan đến Erling Haaland, từ việc ném bóng vào Gabriel và nói với Arteta câu “stay humble, eh” sau bàn gỡ ở phút bù giờ của City hồi tháng 9 năm 2024, cho đến việc cầu thủ trẻ Lewis Skelly của Arsenal bắt chước màn ăn mừng của anh trong chiến thắng 5-1 của đội bóng London trên sân Emirates vào cuối mùa đó.
Đội trưởng Manchester City Bernardo Silva từng nói Liverpool xứng đáng là đối thủ lớn hơn vì thành công của họ và vì họ “luôn đối đầu với chúng tôi với mục tiêu giành chiến thắng”. Bên cạnh đó, người đá cặp ở hàng tiền vệ của anh là Rodri cũng từng chỉ trích “tâm lý” của Arsenal, cụ thể là sau trận hòa 0-0 tại Manchester trong giai đoạn nước rút tháng 3 năm 2024.
“Tôi không nghĩ chúng tôi sẽ làm theo cách đó,” Rodri nói về trận đấu ấy.
Nhưng chính cách Man City thiết lập đội hình trong giai đoạn cuối trận tại sân Arsenal hồi tháng 9 năm ngoái, khi họ cố bảo toàn lợi thế dẫn 1-0, cũng phòng ngự không kém gì Arsenal. Guardiola thay Phil Foden, Haaland và Jeremy Doku rồi chuyển sang hệ thống 5-4-1, nhường quyền kiểm soát bóng và lùi sâu phòng ngự. Cuối cùng nước đi ấy phản tác dụng khi Gabriel Martinelli gỡ hòa cho Arsenal ở phút bù giờ.
Cũng như hai và ba mùa trước, Man City đang bám đuổi Arsenal khi Premier League bước vào giai đoạn quyết định. Ở hai lần trước, đội bóng của Guardiola đều thành công trong việc bắt kịp họ. Nhưng cho đến lúc này của mùa giải, Arsenal cho thấy họ rất vững vàng trong nỗ lực đi trọn quãng đường.
Điều đáng chú ý là không một ai mà The Athletic nói chuyện cùng cho bài viết này bận tâm dù chỉ một chút đến câu chuyện mà các fan đối thủ, một số bình luận viên cũng như Rodri vẫn thêu dệt rằng Arsenal mang sẵn trong mình sự mong manh về tâm lý.
Ngược lại, điều hiện lên rõ ràng là sự ngưỡng mộ, có nơi hào phóng hơn, có nơi miễn cưỡng hơn, dành cho sự lì lợm, khả năng tận dụng bóng chết và những phẩm chất khác đã đưa Arteta cùng các học trò tiến xa đến vậy.
Một giám đốc điều hành ở CLB khác cho rằng Arsenal sẽ là nhà vô địch phù hợp nhất cho một mùa Premier League mà theo ông, được định hình bởi các tình huống bóng chết và sự thất bại của PGMOL cùng đội ngũ trọng tài trong việc kiểm soát chúng một cách đúng mức.
“Arsenal rõ ràng có rất nhiều điểm mạnh, nhưng một trong số đó là họ hiểu rõ hơn bất kỳ ai khác xem ở giải đấu này bạn có thể làm gì mà không bị phạt, và có thể đẩy mọi thứ đi xa tới đâu,” ông nói. “Và một phần trong tôi nghĩ rằng, thôi thì cũng phải công bằng mà nói, họ xứng đáng với điều đó.”
Arsenal
