World Cup 2026 và những điều luật "lạ lùng"

Hiệp hội Bóng đá quốc tế (IFAB) đã thông báo một loạt những sự thay đổi về luật lệ trong trận đấu sẽ áp dụng tại World Cup 2026 hè này. Ngay lập tức, nó đã gây ra những phản ứng trái chiều.

Trong loạt trận giao hữu quốc tế tiền World Cup, nhiều trận đấu đã áp dụng dần các thay đổi về luật lệ để các cầu thủ làm quen. Nổi bật nhất là biến cố trong trận đấu Nhật Bản gặp Iceland, khi Iceland thay người và cầu thủ của họ lững thững rời sân, đội bóng này đã bị cấm đưa cầu thủ mới vào sân trong vòng 1 phút. Tranh thủ lúc đó, Nhật Bản đã ghi bàn. Cầu thủ và huấn luyện viên bàng hoàng, cổ động viên ngẩn ngơ, nhưng có lẽ chúng ta nên làm quen dần, vì đó sẽ là câu chuyện của 1 tháng rưỡi tới tại World Cup.

MỘT LOẠT NHỮNG SỰ THAY ĐỔI

Vị vua áo đen lừng danh một thời Pierluigi Collina, hiện là chủ tịch của hội đồng trọng tài FIFA đã tuyên bố: “Chúng tôi muốn cuộc chơi “liêm” nhất có thể”.

Hàng loạt sự thay đổi đến mức chóng mặt đã được lên ý tưởng vài tháng qua, và sẽ được áp dụng có thể kể đến:

• Thẻ đỏ dành cho hành vi che miệng khi ở trong tình thế xô xát, nhằm tránh việc cầu thủ dùng lời lẽ phân biệt chủng tộc.
• Thẻ đỏ dành cho việc rời khỏi sân đấu để phản đối quyết định của trọng tài.
• VAR có quyền đảo ngược những quyết định thổi phạt góc không chính xác.
• Những sự thay đổi liên quan đến việc trị thương cho cầu thủ trên sân.
• Hình phạt dành cho hành vi câu giờ, khi ném biên, phát bóng lên từ thủ môn và thay người chậm trễ.

Để làm rõ hơn, khi trọng tài ra dấu ném biên, phát bóng lên và thay người, cầu thủ sẽ có 10 giây để thực hiện. Với những quả ném biên và phát bóng lên, nếu sau 10 giây vẫn chưa được thực hiện, đối phương sẽ được hưởng quả phạt góc. Với việc thay người, giống như trong trận Iceland gặp Nhật Bản, nếu cầu thủ lững thững rời sân để câu giờ, đội của anh ta phải trả cái giá là thi đấu thiếu người trong 1 phút, trước khi cầu thủ thay thế được đưa vào sân thi đấu.

Còn với việc trị thương trên sân, nếu các cầu thủ cần sự chăm sóc của nhân viên y tế, cầu thủ đó sau khi trị thương xong sẽ phải đợi 1 phút mới được vào sân. Mục đích của tất cả việc này là để giảm thiểu tối đa “ma thuật đen” mà các cầu thủ thường sử dụng để câu giờ, hoặc cá biệt một số trường hợp giả chấn thương, gọi cả nhân viên y tế vào sân để bảo toàn lợi thế về tỉ số cho đội nhà. Ngoại lệ cho các trường hợp sau: thủ môn gặp chấn thương, thủ môn và cầu thủ tuyến trên va chạm và cần điều trị, các cầu thủ đồng đội va chạm và cần điều trị, chấn thương vùng đầu hoặc sang chấn, một cầu thủ bị chấn thương bởi một hành vi xứng đáng nhận thẻ vàng – hoặc thẻ đỏ, hoặc khi một quả penalty được trao và cầu thủ được đá penalty chính là cầu thủ đang bị đau.

Tóm gọn lại, Collina đã tổng hợp tất cả những diễn biến gây tranh cãi nhất từ khắp các lục địa trong thời gian qua: từ vụ Prestianni được cho là phân biệt chủng tộc với Vini Jr, vụ Senegal đồng loại rời sân để phản ứng quyết định của trọng tài tại AFCON, đến việc các đội bóng giờ coi phạt góc như những cơ hội ghi bàn ngàn vàng,… Vị cựu trọng tài người Ý mong muốn một giải đấu ít sự tranh cãi với những thay đổi này.

Hiện tại, tất cả 48 HLV trưởng của các đội dự World Cup 2026 đều đã được phổ biến về những sự thay đổi này. Sau đó, toàn bộ các cầu thủ cũng sẽ được giải thích kĩ càng.

VẪN CÒN ĐÓ NHỮNG BẤT CẬP

Tuy vậy, có vẻ như những sự thay đổi vẫn chưa “tới”. Tỉ dụ như việc một thủ môn thường hay giả đau để các nhân viên y tế vào sân chăm sóc, trong khi HLV tranh thủ lúc đó để ra chỉ đạo với các cầu thủ phía trên. Thật khó để nói rằng, khi nào là giả, và khi nào là thật.

Bản thân ông Collina cũng hiểu, điều này sẽ vấp phải sự phản đối từ một số bên. Ông chia sẻ sau cuộc họp với IFAB hồi tháng 3 rằng, ông lo ngại các đội sẽ không đồng ý 100%.

Trong vòng 9 năm qua, kể từ khi VAR được giới thiệu tại các trận đấu cấp cao nhất của bóng đá thế giới, FIFA đã không ngừng đưa ra những thay đổi với mục tiêu giữ cho trận đấu liên tục, ít sự đứt đoạn về nhịp chơi nhất có thể. Collina đã công bố: thời gian “bóng trong cuộc”/trận tại World Cup 2022 đạt 59 phút 47 giây, so với chỉ 55 phút 41 giây tại World Cup 2018, tăng gần 4 phút/trận.

Năm nay, với những sự thay đổi này, tham vọng không chỉ là để trận đấu diễn ra liền mạch hơn mà cũng là để những quyết định trở nên chính xác, hạn chế đến mức tối thiểu những drama không đáng có trong một giải đấu có rất nhiều sự tham gia của các đội bóng từ nhiều nền văn hóa và châu lục khác nhau. Nhưng có lẽ, sẽ mất thêm thời gian, để các đội thực sự quen với những chuyển biến này.