Arsenal: Từ phòng thay đồ “độc hại” tới nhà vua nước Anh

Sau hơn hai thập kỷ mòn mỏi kể từ mùa giải bất bại lịch sử, Arsenal cuối cùng cũng lại được nếm cảm giác vô địch Premier League.

Đêm Bournemouth cầm hòa Manchester City, toàn đội Arsenal tập trung tại đại bản doanh London Colney để theo dõi trận đấu quyết định. Khi tiếng còi mãn cuộc vang lên, đội bóng Bắc London chính thức chấm dứt hơn hai thập kỷ chờ đợi bằng chức vô địch quốc nội thứ 14 trong lịch sử.

Danh hiệu mùa giải 2025/26 không đơn thuần là thành quả của một mùa bóng xuất sắc. Đó là điểm kết thúc cho một kế hoạch tái thiết kéo dài suốt nhiều năm, được xây dựng bằng sự kiên nhẫn, tính toán chiến lược và niềm tin tuyệt đối vào Mikel Arteta.

Mục tiêu được vạch ra từ năm 2020

Nhiều năm trước khi nâng cúp, Arsenal đã xác định giai đoạn từ 2023 đến 2027 sẽ là cơ hội vàng để phá vỡ thế thống trị của Manchester City và Liverpool. Bộ phận phân tích chiến lược của CLB nghiên cứu sâu về độ tuổi cầu thủ, thời hạn hợp đồng, chu kỳ phát triển của các HLV hàng đầu cũng như khả năng suy giảm của những trụ cột như Kevin De Bruyne, Mohamed Salah hay Virgil van Dijk.

Mọi quyết định sau đó đều phục vụ cho mục tiêu ấy.

Mùa đông năm 2020, giữa lúc Arsenal khủng hoảng và Arteta chịu áp lực nặng nề, chiến lược gia người Tây Ban Nha cùng Tim Lewis bay sang Denver để trình bày trực tiếp với Stan Kroenke kế hoạch tái thiết Arsenal thành một siêu CLB hiện đại. Đó được xem là thời khắc đặt nền móng cho toàn bộ dự án.

Cùng thời điểm ấy, Edu được bổ nhiệm làm giám đốc kỹ thuật, kéo theo cuộc cải tổ toàn diện trong cấu trúc bóng đá Arsenal. Hệ thống tuyển trạch cũ bị giải thể để nhường chỗ cho bộ phận “Football Intelligence”, trung tâm phân tích dữ liệu và chiến lược tương lai của CLB.

Arsenal xây dựng triết lý chuyển nhượng rõ ràng: ưu tiên cầu thủ dưới 23 tuổi, mức phí hợp lý, giàu tiềm năng phát triển và phù hợp với định hướng dài hạn. Martin Odegaard, Ben White, William Saliba, Gabriel Martinelli hay Bukayo Saka trở thành những viên gạch đầu tiên cho thế hệ mới.

Trong quá trình ấy, Arsenal chấp nhận hy sinh. Họ mạnh tay thanh lọc đội hình, chia tay Mesut Ozil, Pierre-Emerick Aubameyang, Nicolas Pepe hay Hector Bellerin bất chấp sự chỉ trích dữ dội từ bên ngoài. Nhưng ban lãnh đạo tin rằng muốn tái sinh, CLB cần thay đổi tận gốc văn hóa phòng thay đồ.

Arteta: nhân vật trung tâm của toàn bộ dự án

Nếu Edu xây nền móng, thì Arteta chính là linh hồn của cuộc cách mạng.

Ban đầu, Arteta chỉ đảm nhiệm vai trò HLV trưởng. Tuy nhiên, Arsenal nhanh chóng trao cho ông nhiều quyền lực hơn, đưa ông tham gia trực tiếp vào các cuộc họp chiến lược cấp cao liên quan đến tài chính, chuyển nhượng và định hướng phát triển CLB.

Sự tin tưởng dành cho Arteta chưa bao giờ lung lay, kể cả khi Arsenal liên tiếp trải qua những mùa giải thất vọng. Sau ba trận thua đầu mùa 2021/22, Josh Kroenke từng nói với Arteta trong một cuộc trò chuyện nổi tiếng: “Những người duy nhất anh có thể tin là những người đang ở trong căn phòng này cùng anh lúc này. Hãy tin tôi, tôi tin tưởng anh.”

Niềm tin ấy trở thành nền tảng cho sự ổn định hiếm thấy ở Arsenal. Trong mùa giải này, Arteta là HLV có thời gian tại vị lâu thứ ba trong bốn hạng đấu cao nhất nước Anh.

Nhà cầm quân người Tây Ban Nha nổi tiếng với sự tỉ mỉ gần như cực đoan. Arsenal dưới thời ông trở thành một trong những đội bóng nguy hiểm nhất Premier League ở các tình huống cố định. Trợ lý Nicolas Jover, chuyên gia bóng chết thậm chí còn có điều khoản thưởng riêng dựa trên số bàn thắng từ phạt góc và đá phạt.

CLB cũng chủ động làm việc với PGMOL và Howard Webb để nghiên cứu giới hạn luật bóng đá hiện đại, tìm mọi lợi thế nhỏ nhất có thể khai thác.

Nhưng Arteta không chỉ thay đổi Arsenal về chiến thuật. Điều lớn nhất ông làm được là tái thiết văn hóa đội bóng. Khi mới tới Emirates năm 2019, Arteta yêu cầu khảo sát nội bộ về môi trường làm việc tại CLB. Từ xuất hiện nhiều nhất trong bản tổng hợp phản hồi khi ấy là “độc hại”. Arsenal tồn tại quá nhiều tiêu cực, chia rẽ và mất niềm tin.

Arteta biến việc thay đổi bầu không khí trở thành ưu tiên số một. Ông tổ chức tiệc nướng tại trung tâm huấn luyện, xây dựng sự gắn kết nội bộ và tạo ra môi trường mà các cầu thủ cảm thấy được bảo vệ giữa áp lực khốc liệt của bóng đá đỉnh cao.

Song song với đó là những tiêu chuẩn cực kỳ khắt khe. Các xung đột với Ozil hay Aubameyang trở thành thông điệp rõ ràng rằng không cá nhân nào lớn hơn tập thể.

Cuộc chuyển mình trên thị trường chuyển nhượng

Sau ba mùa liên tiếp về nhì từ 2023 đến 2025, Arsenal hiểu rằng họ cần bước cuối cùng để trở thành nhà vô địch. Sự xuất hiện của Andrea Berta trong vai trò giám đốc thể thao mở ra cú hích quyết định. Arsenal chuyển hướng sang những cầu thủ ở độ chín phong độ, sẵn sàng tạo ảnh hưởng ngay lập tức.

Mùa hè 2025, họ chi khoảng 250 triệu bảng để mang về tám tân binh đội một. Viktor Gyokeres gia nhập để giải quyết bài toán trung phong. Martin Zubimendi cập bến Emirates sau gần một năm đàm phán. Kepa Arrizabalaga, Cristhian Mosquera, Noni Madueke và Piero Hincapie cũng lần lượt xuất hiện nhằm tăng chiều sâu đội hình.

Sau chấn thương của Kai Havertz, Arsenal tiếp tục vượt mặt Tottenham để chiêu mộ Eberechi Eze từ Crystal Palace. Đó là thương vụ thể hiện rõ quyết tâm phải vô địch bằng mọi giá của đội bóng thành London. Khoản đầu tư khổng lồ ấy đẩy Arsenal tới sát giới hạn tài chính UEFA, nhưng giới chủ Kroenke chấp nhận mạo hiểm. Và họ đã thắng lớn.

Một tập thể trưởng thành cùng nhau

Điểm mạnh lớn nhất của Arsenal mùa này không nằm ở một cá nhân mà ở cấu trúc tập thể. Declan Rice, Gabriel hay David Raya đều trải qua mùa giải xuất sắc, nhưng thành công của Arsenal được xây dựng từ sự gắn kết. Arteta chủ động xây dựng một đội hình có độ tuổi tương đồng để cùng trưởng thành theo thời gian.

Trong phòng thay đồ Arsenal tồn tại mối liên kết rất đặc biệt. Nhiều cầu thủ gắn bó thông qua đức tin, những trò chơi tập thể và các hoạt động ngoài sân cỏ. Arteta cũng học cách để các thủ lĩnh như Rice hay Martin Odegaard lên tiếng ở những thời điểm quan trọng.

Khi Arsenal đánh rơi chiến thắng trước Wolves hồi tháng 2, chính Rice và Odegaard là những người dẫn dắt phòng thay đồ. Sau thất bại trước Man City tại Etihad, tiếng hét “mọi thứ chưa kết thúc” của Rice trở thành thông điệp cho toàn đội trong giai đoạn quyết định mùa giải.

Bên cạnh đó, Arsenal vẫn phải chiến đấu với cuộc khủng hoảng chấn thương kéo dài. Có thời điểm căng thẳng giữa ban huấn luyện và bộ phận y tế bị mô tả như “nội chiến”. Chuyên gia vật lý trị liệu Joaquin Acedo được đưa về để rà soát toàn bộ quy trình hồi phục và quản lý thể trạng. Dù vậy, chiều sâu đội hình mà Arsenal xây dựng vẫn đủ sức giúp họ đứng vững trên mọi đấu trường.

Thế hệ mới và tương lai của Arsenal

Một trong những hình ảnh biểu tượng nhất mùa giải là khoảnh khắc thần đồng 16 tuổi Max Dowman ghi bàn vào lưới Everton hồi tháng 3. Bàn thắng ấy giúp Arsenal tạo khoảng cách lớn trong cuộc đua vô địch. Trong khi nhiều đàn anh ở lại sân theo dõi kết quả của Man City, Dowman trở về nhà xem bóng đá cùng gia đình như một thiếu niên bình thường.

Cùng với Myles Lewis-Skelly, Dowman trở thành minh chứng cho sức sống mạnh mẽ của học viện Arsenal. Mùa hè này, Per Mertesacker sẽ rời vị trí giám đốc học viện, khép lại chặng đường đồng hành cùng Arteta từ năm 2011.

Ở hậu trường, Arsenal tiếp tục chuẩn bị cho tương lai. Richard Garlick và Juliet Slot giúp CLB đạt doanh thu kỷ lục để tiếp tục đầu tư mạnh cho đội hình. Josh Kroenke ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn trong bộ máy điều hành.

Arsenal cũng tăng tốc săn lùng tài năng trẻ toàn cầu. Việc ký hợp đồng với cặp song sinh người Ecuador Edin và Holger Quintero, hai cầu thủ từng được Real Madrid theo dõi cho thấy tham vọng xây dựng một triều đại dài hạn.

Song song với đó, bộ phận Football Intelligence dưới quyền Mark Curtis tiếp tục mở rộng hệ thống phân tích dữ liệu và tăng hiện diện tại thị trường Nam Mỹ.

Chức vô địch chưa phải điểm kết thúc

Arsenal giờ hướng sự tập trung tới trận chung kết Champions League với Paris Saint-Germain ngày 30/5, nơi họ đứng trước cơ hội hoàn tất cú đúp lịch sử.

Nhưng ngay cả khi mùa giải kết thúc, Arsenal cũng không có ý định dừng lại.

“Chúng tôi luôn tiến về phía trước, không ngừng học hỏi và quyết liệt theo đuổi sự tiến bộ,” Stan và Josh Kroenke viết trong chương trình trận đấu cuối cùng tại Emirates mùa này.

Chức vô địch Premier League chỉ là bước đầu tiên. Điều Arsenal thực sự theo đuổi là xây dựng một đế chế đủ sức thống trị bóng đá Anh và châu Âu trong nhiều năm tiếp theo.

Lược dịch từ: The Athletic