Góc Liverpool: Firmino sa sút và lợi bất cập hại của 4-2-3-1

Hai nửa 2018 tương phản của Firmino

Roberto Firmino trở thành cầu thủ Liverpool đắt thứ nhì trong lịch sử khi Brendan Rodgers chiêu mộ anh về từ Hoffenheim với cái giá 29 triệu bảng trong mùa hè 2015. Thế còn bản hợp đồng kỷ lục sân Anfield lúc bấy giờ? Andy Carroll – 35 triệu bảng.

Trong khi một người thất bại thảm hại và hiện tại chỉ được thường xuyên trông thấy trên bàn mổ và trong phòng vật lý trị liệu của West Ham, người còn lại trở thành một phần của bộ ba tấn công xuất sắc nhất thế giới năm 2018, góp công giúp đội bóng của mình chơi trận chung kết Champions League và đang có cơ hội lớn để đăng quang ngôi vô địch Premier League sau gần ba thập kỷ mòn mỏn đợi chờ.

Mùa giải năm ngoái, Firmino ra sân thi đấu 37/38 trận Premier League, đóng góp 15 bàn thắng và 4 đường kiến tạo. Trong khi đó ở ngoài trời Âu, tiền đạo người Brazil có đến 10 bàn thắng và 8 đường kiến tạo chỉ sau 13 trận Champions League.

Tuy nhiên sang đến năm nay, điều gì đó đang rất không ổn với Firmino kể từ đầu mùa giải này, với vỏn vẹn 4 lần in dấu giầy vào các bàn thắng của Liverpool trên mọi đấu trường. Anh vốn sắm vai một mẫu phụ tá làm nền trầm lặng so với các đồng đội xung quanh, nhưng giờ đây phải nói là nhạt nhòa trông thấy thực sự.

Câu trả lời cho sự sa sút của Firmino?

Thế cụ thể điều không ổn đó là gì cho Firmino? Câu trả lời chính là sự thay đổi trong sơ đồ chiến thuật của Liverpool. Bất chấp thành công mùa trước được mang lại, Jurgen Klopp vẫn sẵn sàng rũ bỏ hệ thống 4-3-3 sở trường để điều chỉnh sang một 4-2-3-1 lột xác diện mạo The Kop trở thành một tập thể siêu thủ, giải quyết tốt đẹp vấn đề cố hữu kinh niên qua nhiều đời HLV.

Không chỉ ở khu vực phòng ngự, 4-2-3-1 còn thổi những nét tươi mới cho hàng tấn công, tiêu biểu điển hình với sự xuất hiện của tân binh Xherdan Shaqiri. Cập bến Anfield với tư cách của một quân bài dự bị chiến lược, nhưng phong độ xuất thần không ngờ của ngôi sao Thụy Sĩ khiến anh không thể bị thay thế một cách bất công.

Với 4-2-3-1, Shaqiri có thể đường hoàng chiếm một suất đá chính mà không phải hy sinh bất cứ ai trong tam tấu Liverpool để nhường chỗ cho cựu cầu thủ Stoke City. Ngoài ra với giờ là hai tiền vệ trung tâm để đánh chặn, bộ khung đội hình sẽ trở nên cân đối, vững chãi và chống phản công tốt hơn.

Tuy nhiên, đây chính xác là vấn đề đối với Firmino khiến anh bị thuyên giảm tầm ảnh hưởng và tính hiệu quả một cách rõ rệt. Từ vị trí mũi nhọn lĩnh xướng hàng công, tiền đạo người Brazil trở thành số 10 và làm cầu nối liên kết hai tuyến, nỗ lực bồi đắp khoảng trống thường xuyên gây rắc rối cho đội nhà.

Vai trò chạy chỗ làm bóng tưởng chừng như quen thuộc với Firmino, nhưng phải theo kèm điều kiện đó là sự lựa chọn của anh, được thực hiện một cách tự do chứ không phải bó buộc khuôn khổ không gian và thời gian như thời điểm hiện tại.

Mohamed Salah chắc chắn là ngôi sao sáng nhất của Liverpool năm ngoái, nhưng dường như nếu không có Firmino thì ngôi sao Ai Cập cũng khó lòng có một mùa giải rực rỡ như vậy. Giờ đây khi Firmino trở nên lạc lõng và sa sút, sự phụ thuộc này càng được minh chứng sắc nét khi cũng kéo theo phong độ tương đối thất thường của Salah, bất chấp anh thậm chí được đẩy lên đá cắm gần với khung thành hơn.

Giải pháp đôi bên cùng có lợi?

Tựa trung lại, tất cả vẫn chỉ khởi nguồn từ sơ đồ 4-2-3-1 mới mẻ của Klopp nhưng đúng là lợi bất cập hại, nó cũng đang cho thấy những điểm tích cực, đặc biệt ở việc tăng cường khả năng phòng ngự, khiến HLV người Đức không thể từ bỏ.

Mặc dù vậy, giải pháp hàng đầu đương thời cho cựu thuyền trưởng Dortmund có thể là điều chỉnh chiến thuật sang 4-4-2 với Firmino bắt cặp song sát với Salah trên tiền tuyến. Điều này sẽ giúp tuyển thủ Brazil thoải mái hơn trong các sự lựa chọn của mình, có thể lùi xuống làm bóng nếu cảm thấy hợp lý hơn là bị bắt buộc, gượng ép ở một vị trí nhạc trưởng tương đối lạ lẫm đối với mình.

Trong khi đó, hàng tiền vệ bốn người hỗ trợ phía sau hai họng súng, đồng thời vẫn sẽ đảm bảo đầy đủ nhân sự cho nhiệm vụ phòng ngự, thậm chí có khả năng chơi pressing đối thủ một cách toàn diện hơn trên mọi khu vực sân đấu. Tất nhiên, mọi thứ vẫn chỉ đang nằm trên giấy tờ lý thuyết, trong khi quan trọng nhất vẫn là câu hỏi về việc Firmino có thể lấy lại phong độ đỉnh cao của mình hay không.