Liệu Pep Guardiola là cái bóng không thể thay thế?

Nhưng nhà cầm quân người Tây Ban Nha không chỉ đưa Man City lên đỉnh cao bóng đá thế giới bằng những danh hiệu. Ông còn tạo ra một nền văn hóa mới trong CLB, đặt ra tiêu chuẩn cho cả đội bóng đồng thời trở thành gương mặt đại diện của Man City trong những thời điểm CLB vướng vào tranh cãi ngoài sân cỏ.

Ảnh hưởng của Guardiola với Man City và bóng đá Anh lớn đến mức người ta buộc phải so sánh ông với Sir Alex Ferguson tại Manchester United. Dù Ferguson dẫn dắt Man United lâu hơn 16 năm, việc Guardiola được đặt cạnh ông đã là một thành tựu rất lớn.

Ferguson có lẽ vẫn là HLV vĩ đại nhất lịch sử Premier League nhờ sự bền bỉ và số danh hiệu đồ sộ. Nhưng Guardiola có thể là người tạo ra sự thay đổi sâu sắc nhất. Phong cách bóng đá của ông cùng nhiều biến thể khác đã lan từ bóng đá đỉnh cao xuống tận các cấp độ trẻ tại Anh.

Chỉ đến lúc này, khi thế giới bóng đá bắt đầu làm quen với khả năng Guardiola rời Man City trong mùa hè, người ta mới có thể nhìn lại đầy đủ những gì ông và các học trò đã làm được.

Chưa từng có CLB Anh nào vô địch quốc gia với 100 điểm. Chưa từng có đội nào vô địch Premier League bốn mùa liên tiếp. Cũng chưa từng có đội nào giành cú ăn ba quốc nội.

Man City của Guardiola làm được cả ba điều đó.

Ông cũng trở thành HLV đầu tiên hai lần giành cú đúp cúp quốc nội. Về lý thuyết, Man City vẫn có thể hoàn tất thêm một cú ăn ba quốc nội nữa nhưng điều đó cần một phép màu ở vòng cuối Premier League.

Từ năm 2017 đến 2024, Man City vô địch Premier League sáu lần trong bảy mùa. Trước đó, việc bảo vệ ngôi vương ở giải đấu này vốn cực khó. Chỉ Man United của Ferguson và Chelsea của Mourinho từng làm được điều đó trong kỷ nguyên Premier League.

Man City cũng trở thành đội bóng Anh thứ hai giành cú ăn ba gồm Premier League, Champions League và FA Cup. Đáng nói hơn, họ làm được điều đó sau khi bước vào mùa giải với tư cách nhà vô địch quốc nội.

Điều quan trọng là triều đại Guardiola tại Etihad quá đặc biệt. Vì vậy, thật phi lý khi đòi hỏi người kế nhiệm phải duy trì cùng một mức thành công.

Enzo Maresca, người từng làm trợ lý cho Guardiola trong mùa giải ăn ba, được cho là sẽ thay thế ông. Maresca từng dẫn dắt đội U23 Man City, sau đó giúp Leicester City thăng hạng và vô địch FIFA Club World Cup cùng Chelsea. Ông từng được Txiki Begiristain xem là một ứng viên kế nhiệm Guardiola từ nhiều năm trước.

Về mặt logic, lựa chọn Maresca có cơ sở. Man City muốn sự kế thừa, không muốn thay đổi quá mạnh. Nhưng kế nhiệm Guardiola vẫn là một nhiệm vụ cực kỳ nặng nề.

Không chỉ vì bóng đá và danh hiệu, Guardiola còn là tiếng nói lớn nhất của Man City. Trong nhiều vụ tranh cãi tài chính, ông thường là người đứng ra bảo vệ CLB.

Ngày nay, nhắc đến Man City là nhắc đến Guardiola. Và nhắc đến Guardiola, dù ông gắn bó sâu sắc với Barcelona, người ta cũng nghĩ ngay đến Man City. Hai hình ảnh ấy gần như không thể tách rời.

So sánh dễ thấy nhất là Man United sau khi Ferguson rời đi năm 2013. Khi ấy, CEO David Gill cũng chia tay CLB cùng thời điểm. Việc mất hai nhân vật quyền lực nhất khiến Man United rơi vào giai đoạn hỗn loạn kéo dài. Đến 13 năm sau, họ vẫn chưa thật sự thay thế được khoảng trống ấy.

Man City đã chuẩn bị cho ngày Guardiola ra đi từ lâu. Họ xây dựng hệ thống điều hành đủ mạnh để không phụ thuộc vào bất kỳ cá nhân nào. Khi Omar Berrada rời sang Man United làm CEO vào năm 2024, City không bổ nhiệm người thay trực tiếp mà chỉ tái cấu trúc nội bộ.

Txiki Begiristain cũng đã lên kế hoạch rời vị trí giám đốc bóng đá từ trước. Chính ông tham gia vào quá trình tìm người kế nhiệm, trước khi Hugo Viana được đưa về từ Sporting CP.

Tuy nhiên, dù hệ thống có tốt đến đâu, thành công của Man City sau Guardiola vẫn sẽ phụ thuộc lớn vào HLV mới.

Vấn đề là thành công sau Guardiola sẽ được đo bằng thước đo nào?

Dưới thời Guardiola, Man City luôn đạt chuẩn rất cao. Ngay cả những mùa bị xem là tệ nhất, họ cũng không rơi khỏi top 3 Premier League. Họ dự Champions League đều đặn và thường xuyên tiến sâu ở các giải cúp.

Trước Guardiola, Man City cũng đã thành công. Họ giành FA Cup năm 2011, vô địch Premier League năm 2012 dưới thời Roberto Mancini. Manuel Pellegrini sau đó vô địch Premier League và League Cup ngay mùa đầu tiên.

Những thành tựu đó từng giống như giấc mơ. Nhưng sau kỷ nguyên Guardiola, liệu năm danh hiệu trong sáu năm có còn được xem là đủ? Guardiola đang có trung bình khoảng hai danh hiệu mỗi mùa.

Man United sau Ferguson đã giành năm danh hiệu, gồm hai FA Cup, hai League Cup và một Europa League. Với nhiều CLB, đó là thành tích rất đáng mơ ước. Nhưng với tiêu chuẩn của Man United thời Ferguson, nó vẫn bị xem là quá thấp.

Liverpool cũng là một ví dụ. Arne Slot vô địch Premier League ngay mùa đầu tiên sau khi thay Jurgen Klopp. Nhưng khi Liverpool sa sút ở mùa kế tiếp, người hâm mộ nhanh chóng thất vọng và xuất hiện cả những lời kêu gọi sa thải.

Điều đó cho thấy người kế nhiệm một HLV vĩ đại thường bị phán xét rất khắc nghiệt. Không chỉ thành tích, cá tính cũng là yếu tố quan trọng.

Ferguson, Guardiola và Klopp đều là những nhân vật có sức hút lớn, có khả năng kết nối và truyền cảm hứng cho cả cộng đồng CĐV. Ở Man City, Erling Haaland là siêu sao lớn nhưng Guardiola mới là trung tâm chú ý trong suốt nhiều năm.

Man City tin rằng quá trình chuẩn bị dài hạn sẽ giúp họ chọn đúng người. Trong quá khứ, họ từng để mắt đến những nhân vật có liên hệ với CLB như Patrick Vieira, Mikel Arteta và gần đây là Maresca.

Maresca được cầu thủ Chelsea yêu mến và những người từng làm việc với ông tại Man City đánh giá cao năng lực của ông. Dù vậy, bổ nhiệm Maresca có thể không dễ thuyết phục toàn bộ CĐV, nhất là khi phản ứng ban đầu với tin đồn này khá lạnh nhạt.

Một số cái tên khác có thể khiến người hâm mộ phấn khích hơn, như Xabi Alonso, Luis Enrique, hoặc rõ nhất là Vincent Kompany, cựu đội trưởng Man City hiện giúp Bayern Munich chơi rất ấn tượng.

Đó sẽ là thử thách đầu tiên của Maresca nếu ông tiếp quản chiếc ghế tại Etihad.

Dù vậy, mùa hè này có thể là thời điểm phù hợp để Guardiola ra đi. Đội hình hiện tại của Man City đã được làm mới khá nhiều trong hai năm qua. Nhiều cầu thủ chưa sống quá lâu trong cường độ làm việc khắc nghiệt của Guardiola nên sự thay đổi HLV có thể không gây cú sốc lớn như ở Bayern Munich khi ông rời đi cách đây 10 năm.

Man City từng thu hút những ngôi sao như Sergio Aguero, Yaya Toure và David Silva trước khi Guardiola đến. Điều đó cho thấy CLB vẫn có sức hút lớn. Nhưng câu hỏi là liệu sức hút ấy có còn mạnh như trước khi không còn Guardiola?

Lịch sử cho thấy có những HLV ở một số CLB gần như không thể thay thế. Với những gì Guardiola đã làm tại Man City, ông chắc chắn thuộc nhóm đó.

(Theo Sam Lee/The Athletic)